Skip to main content
Đức Giáo Hoàng Phanxicô (AFP)

Đức Giáo Hoàng: Chủ nghĩa cô lập và chủ nghĩa dân tuý dẫn đến chiến tranh

Vatican (MAS) – Châu Âu phải được cứu vì đó là một di sản “vốn không thể bị tan biến”. Đối thoại và lắng nghe, “khởi đi từ căn tính của bản thân” và từ các giá trị nhân bản và Kitô Giáo, là phương dược chống lại “chủ nghĩa chủ quyền” và chủ nghĩa dân tuý, và cũng là động cơ cho “một tiến trình tái thực hiện” vốn không bao giờ kết thúc.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói về những vấn đề này và vấn đề khác với Domenico Agasso, chuyên gia về Vatican và là điều phối viên của “Vatican Insider”, dự án trực tuyến của trang nhật báo Ý “La Stampa”.

Châu Âu và những cha ông sáng lập

Đức Giáo Hoàng hy vọng rằng Châu Âu sẽ tiếp tục là giấc mơ của cha ông sáng lập của nó. Đó là một tầm nhìn vốn đã trở thành một thực tại bằng cách áp dụng sự hiệp nhất mang tính lịch sử, văn hoá và địa lý vốn là nét đặc thù của châu lục này.

Ngoài “những vấn đề về quản trị và những bất đồng nội bộ” của Châu Âu, Đức Giáo Hoàng lại lạc quan về việc bổ nhiệm bà Ursula von der Leyen là Chủ Tịch Uỷ Ban Châu Âu. Ngài vui vì sự bổ nhiệm bà “vì một phụ nữ có thể là người đúng cho việc đón nhận sức mạnh của cha ông sáng lập”. “Các phụ nữ”, Đức Giáo Hoàng nói, “biết cách làm cho người ta gần nhau và hiệp nhất”.

Các nguồn gốc nhân bản và Kitô Giáo của Châu Âu

Theo Đức Giáo Hoàng, thì thách đố chính của Châu Âu trong việc tự kích hoạt lại chính nó xuất phát từ việc đối thoại. “Trong Khối Châu Âu chúng ta phải trao đổi với nhau, đối diện với nhau, biết nhau”, Đức Giáo Hoàng nói, khi giải thích “cơ chế tinh thần” phía sau mọi sự lý luận phải là “Châu Âu trước hết, rồi mới đến mỗi người chúng ta” là thế nào.

Để làm được điều này, Đức Giáo Hoàng nói, “chúng ta cũng cần phải lắng nghe”, trong khi rất thường là chúng ta chỉ thấy “những mẩu độc thoại mang tính lấn loát”. Khởi điểm và điểm khởi tạo, Ngài giải thích, là các giá trị nhân bản của con người. Đó là một sự thật về lịch sử là Châu Âu có cả những cội rễ nhân bản và Kitô Giáo. “Và khi tôi nói điều này”, Đức Giáo Hoàng nói, “Tôi không phân biệt người Công Giáo, Chính Thống, và Tin Lành. Chính Thống Giáo có một vai trò rất đáng quí đối với Châu Âu. Tất cả chúng ta đều có cùng những giá trị sáng lập”.

Căn tính mở ra cho đối thoại

Đức Giáo Hoàng giải thích rằng mỗi người chúng ta đều quan trọng, không ai là thứ yếu cả. Do đó trong mọi cuộc đối thoại, “Chúng ta phải xuất phát từ căn tính của mình”. Ngài đưa ra một ví dụ: “Tôi không thể thực hiện công cuộc đại kết nếu tôi không khởi đi từ việc là Người Công Giáo của tôi, và người khác thực hiện việc đại kết với tôi cũng phải làm như thế trong vai trò là một người Tin Lành, Chính Thống…Căn tính của chúng ta thì không thể thoả hiệp; nó tự tháp nhập chính nó”.

Đức Giáo Hoàng nói rằng vấn để với những thứ cường điệu là việc chúng ta tự cô lập chính mình mà không mở ra. Ngài nói, căn tính là sự giàu có mang tính văn hoá, quốc gia, lịch sử và nghệ thuật, và mỗi nước có căn tính riêng, nhưng nó phải được tháp nhập với việc đối thoại. Thật quan trọng là mặc dù khởi đi từ căn tính của bản thân, thì người ta cần phải mở ra cho đối thoại để nhận lãnh điều gì đó lớn lao hơn từ căn tính của người khác.

Đừng bao giờ, Đức Giáo Hoàng nói, quên rằng “toàn thể thì lớn hơn các bộ phận”. Sự toàn cầu hoá và hiệp nhất, Ngài nói, “phải không được hiểu như một tinh cầu, nhưng là một khối đa diện: mỗi người vẫn giữ căn tính của mình trong sự hiệp nhất với những người khác”.

“Chủ nghĩa quyền tối thượng” và chủ nghĩa dân tuý

Đức Giáo Hoàng thể hiện sự quan ngại về điều mà Ngài gọi là “chủ nghĩa quyền tối thượng” mà Ngài mô tả là một thái độ cô lập. Ngài nói Ngài lo ngại về những kiểu nói giống như kiểu nói của Hitler vào năm 1934 vốn nói kiểu “Chúng ta trước hết…Chúng ta…chúng ta”.

Trong khi “Chủ nghĩa quyền tối thượng’ có liên quan đến việc tự khép lại nơi bản thân, thì quyền tối thượng lại không, Đức Giáo Hoàng giải thích. Quyền tối thượng phải được bảo vệ và các mối quan hệ với các nước khác, với Cộng Đồng Châu Âu, cũng phải được bảo vệ và cổ võ.

“Chủ nghĩa quyền tối thượng” là một sự thái quá vốn luôn kết cục cách tồi tệ: “nó cũng dẫn đến chiến tranh”, Đức Giáo Hoàng nói. Chủ nghĩa dân tuý, Ngài giải thích, là một cách thế áp đặt một thái độ cũng sẽ dẫn đến “chủ nghĩa quyền tối thượng”, và không được nhầm lẫn với “chủ nghĩa đại đồng”, vốn là nền văn hoá của người dân cần phải được thể hiện. Tiếp vị ngữ “chủ nghĩa” cho “quyền tối thượng”, Đức Giáo Hoàng nói, thật tồi tệ.

Những người di dân: sự riêng tư về quyền sống

Về vấn đề di dân, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhấn mạnh về bốn nguyên tắc của việc đón nhận, đồng hành, cổ võ và tháp nhập.

Tiêu chí quan trọng nhất trong điều này, Ngài nói, là quyền sống, vốn có liên hệ với các điều kiện chiến tranh và nạn đói mà người dân chạy thoát, đặc biệt là từ Trung Đông và Châu Phi. Các chính phủ và các nhà cầm quyền này được đòi hỏi phải nghĩ về bao nhiêu người di dân mà họ có thể đón nhận.

Đức Thánh Cha cũng kêu gọi các giải pháp sáng tạo, chẳng hạn như lấp đầy khoảng thiếu hụt về lao động ở lãnh vực nông nghiệp. Một số quốc gia có những thị trấn vắng một nửa vì sự suy giảm nhân khẩu. Các cộng đồng di dân có thể giúp làm sống lại nền kinh tế của những vùng này.

Nói về chiến tranh, Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói “chúng ta phải dân thân và đấu tranh cho hoà bình”. Nạn đói có liên quan chủ yếu đến Châu Phi mà, Đức Giáo Hoàng nói, là nạn nhân của một lời nguyền tàn bạo, là nó có thể bị khai thác. Ngài nói, thay vào đó một phần của giải pháp là đầu tư vào đó để giúp giải quyết các vấn đề và do đó ngăn chặn được dòng chảy di dân.

Sự khẩn thiết của Thượng Hội Đồng Amazon

Khi được hỏi về Thượng Hội Đồng Amazon vào Tháng 10 tại Vatican, Đức Giáo Hoàng nói “đó là ‘đứa con’ của ‘Laudato Si’”. Ngài làm rõ rằng “Laudato Si” “không phải là một tông thư về môi trường xanh mà là một tông thư xã hội dựa trên thực tại “xanh” của việc quản lý công trình tạo dựng.

Đức Giáo Hoàng nói, “Đó sẽ là một thượng hội đồng khẩn cấp”, khi diễn tả sự choáng váng vào Ngày Vượt Quá Trái Đất, 29/7, con người đã quá cạn kiệt các nguồn tái tạo cho năm hiện tại. Điều này, cùng với việc tan băng, thì mối nguy làm gia tăng mực nước đại dương, sự gia tăng rác thải nhựa ra biển, sự sói mòn rừng và các vấn đề nghiêm trọng khác, Ngài nói, làm cho địa cầu này sống trong “một tình trạng khẩn cấp mang tầm thế giới”.

Thượng Hội Đồng, công việc của Thần Khí phúc âm hoá

Tuy nhiên, Thượng Hội Đồng, Đức Giáo Hoàng chỉ ra, không phải là một cuộc gặp gỡ các nhà khoa học, các chính trị gia hay một thượng viện. “Nó được triệu tập bởi Giáo Hội và sẽ có một sứ mạng và chiều kích phúc âm hoá. Đó sẽ là công việc của sự hiệp thông được Chúa Thánh Thần dẫn dắt”.

Các chủ đề quan trọng của sự kiện là những chủ đề có liên quan “đến các việc mục vụ phúc âm hoá và những cách phúc âm hoá khác nhau”.

Vùng Amazon là chìa khoá cho tương lai của hành tinh

Đức Giáo Hoàng giải thích việc chọn lựa Amazon cho một thượng hội đồng vì khu vực này có liên hệ đến 9 Nhà Nước. “Đó là một nơi có tính cách đại diện và mang tính quyết định. Cùng với các vùng đại dương, vùng này còn góp phần mang tính quyết định cho việc sinh tồn của hành tinh. Nhiều lượng oxy mà chúng ta hít thở xuất phát từ đó. Đó là lý do vì sao việc suy thoái rừng có nghĩa là giết chết nhân loại”.

Chính trị

Khi được hỏi về chính trị, Đức Giáo Hoàng nói rằng “mối đe doạ với mạng sống của người dân và lãnh thổ bị tước mất các lợi ích kinh tế và chính trị của những thành phần thống trị của xã hội”. Do đó chính trị phải “loại bỏ đi những đồng loã và tham nhũng của nó”. “Chính trị phải nhận trách nhiệm cụ thể, chẳng hạn về chủ để các mỏ mở, nước nhiễm độc và căn nguyên của quá nhiều loại bệnh tật”.

Niềm hy vọng vào giới trẻ

Đức Thánh Cha thể hiện niềm tin vào giới trẻ và những chuyển biến của các bạn cho một thái độ mới đối với việc chăm sóc Công Trình Tạo Dựng, giống như nhà hoạt động tuổi teen người Thuỵ Điển, Greta Thunberg, hiện đang dẫn dắt một cuộc phản đối toàn thế giới về biến đổi khí hậu. Đức Giáo Hoàng nói cậu đã được thúc đẩy để thấy tấm bảng viết: “Chúng ta là tương lai”. Điều đó có nghĩa là cổ võ cho sự chú ý đến những điều nhỏ bé hằng ngày đang “tác động” lên nền văn hoá “vì đó là những hành động cụ thể”, Đức Giáo Hoàng nói.

Đan Sĩ (Vatican News)