Skip to main content
Bìa Văn Kiện “Veritatis gaudium” (Vatican Insider)

Đức Giáo Hoàng Kêu Gọi Các Đại Học Công Giáo Một "Cuộc Cách Mạng Văn Hóa"

Vatican, 30/01/2018 (MAS) – Nhiều sứ mạng hơn, đối thoại đa dạng hơn, nhiều sự kết nối hơn với các lãnh vực khoa học khác và nhiều mạng lưới toàn cầu hơn giữa các đại học Công Giáo và các phân khoa thuộc giáo hội. Đây là điều xuất hiện khi đọc từ “Veritatis Gaudium”, hiến chế tông đồ mới vốn sẽ cải cách và cập nhật việc nghiên cứu của các đại học Công Giáo và các phân khoa thuộc giáo hội trên thế giới, đã được Đức Giáo Hoàng ký vào ngày 08/12 năm ngoái và đã công bố vào hôm nay 29/01/2018. Đã rõ từ tựa đề, rõ ràng đây là sự kết nối giữa tông huấn “Evangelii Gaudium”, 2013, vốn trình bày một lộ trình của triệu đại Giáo Hoàng của Đức Phanxicô. Một văn kiện giáo hoàng đã được công bố 39 năm sau khi hiến chế “Sapientia christiana” được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ký vào mùa xuân năm 1979.

Đức Giáo Hoàng giải thích, “Nhu cầu chủ yếu của ngày nay đối với toàn thể Dân Chúa là sẵn sàng khởi hành một giai đoạn mới của việc phúc âm hóa ‘đầy tràn Thần Khí’. Điều này kêu gọi một “tiến trình biện phân, thanh luyện và cải tổ mang tính quyết định”.

“Trong tiến trình này, một sự canh tân phù hợp về hệ thống nghiên cứu của giáo hội đóng một vai trò chiến lược. Những nghiên cứu này, thực ra, được kêu gọi để mang lại những cơ hội và tiến trình mới cho việc đào luyện phù hợp các linh mục, người nam nữ thánh hiến, và người giáo dân dấn thân. Đồng thời, Những nghiên cứu này được mời gọi để là một kiểu phòng nghiên cứu văn hóa mang tính quan phòng mà trong đó Giáo Hội thực thi việc giải thích mang tính hành động về thực tại được biến cố của Đức Kitô mang lại”.

Tất cả đều thế vì ngày nay chúng ta không chỉ đang sống trong một thời đại của những đổi thay mà còn đang kinh qua một sự thay đổi thời đại, được đánh dấu bởi “cuộc khủng hoảng nhân chủng và môi trường”. “Nhưng – Đức Giáo Hoàng Phanxicô viết – “Vấn đề là chúng ta vẫn đang thiếu nền văn hóa cần thiết để đối diện với cuộc khủng hoảng này. Chúng ta thiếu khả năng lãnh đạo có thể tạo ra những con đường mới. Nhiệm vụ lớn lao và khẩn thiết này đang đòi hỏi, “về cấp độ văn hóa của việc đào tạo học thật và nghiên cứu khoa học, một sự nỗ lực rộng và đại lượng ở một sự thay đổi mô thức mang tính triệt để, hay mặt khác – tôi dám nói - ở “một cuộc cách mạng văn hóa mạnh mẽ”.

Văn kiện được chia thành hai phần. Phần thứ nhất, phần mở đầu, Đức Giáo Hoàng thiết lập bốn nguyên tắc quan trọng. Phần thứ hai là những qui định chung, qui định đặc biệt (đối với phân khoa thần học, luật và triết học) và những qui định cuối cùng. Một văn kiện đính kèm thứ hai, được ký bởi Đức Hồng Y Giuseppe Versaldi, Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục Công Giáo, chứa đựng những qui định áp dụng Hiến Chế.

Bốn nguyên tắc chính đầu tiên của văn kiện có trong phần mở đầu có liên hệ đến “căn tính truyền giáo”: Người ta phải trở về với “việc truyền giáo”, có thể nói, đến trọng tâm của Tin Mừng, đến yếu tố cốt lõi của việc rao giảng Kitô Giáo”, nghĩa là tin mừng hằng mới mẻ và hấp dẫn của Phúc Âm của Chúa Giêsu Kitô, vốn đang tiếp tục mặc lấy xác phàm trong đời sống của Giáo Hội và của nhân loại”. Việc chiêm niệm vui tươi và trao ban sự sống về diện mạo của Thiên Chúa, được mạc khải nơi Đức Giêsu Kitô là một Người Cha giàu lòng thương xót giúp chúng ta sống rtong một cách giải thoát và trách nhiệm kinh nghiệm Giáo Hội là một “mầu nhiệm” của việc sống cùng nhau. Điều này sẽ mang lại một nắm men của tình huynh đệ toàn cầu vốn “có khả năng nhìn thấy vẻ huy hoàng thánh của người thân cận chúng ta, của việc tìm kiếm Thiên Chúa nơi mỗi con người nhân loại”.

Tiêu chí hướng dẫn thứ hai là cuộc đối thoại đa dạng, “không chỉ thuần túy là cách tiếp cận mang tính kỹ thuật, mà là một đòi hỏi thuộc bản chất đối với việc kinh nghiệm trong một cộng đồng niềm vui của Chân Lý và trân trọng cách trọn vẹn hơn nữa ý nghĩa và những áp dụng mang tính thực tế của kinh nghiệm này”. Ngày nay việc loan báo Tin Mừng của chúng ta và giáo huấn của Giáo Hội được mời gọi để cổ võ nền văn hóa gặp gỡ. Do đó có một sự khẩn thiết “để xem xét lại, từ quan điểm và theo tinh thần này, kết cấu và phương pháp của chương trình học thuật được đề xuất bởi hệ thống các nghiên cứu giáo hội, về nền tảng thần học của chúng, trong các nguyên tắc dẫn dắt của chúng và ở nhiều cấp độ khác nhau của tổ chức mang tính ngành nghề, phương pháp và biện chứng”.

Tiêu chỉ thứ ba mà Đức Giáo Hoàng chỉ ra là tiêu chí về các cách tiếp cận liên liên ngành và chéo ngành, chẳng hạn khi nỗ lực để vượt thắng sự phân mảnh về sự hiểu biết và hiểu biết khoa học. Điều phân biệt một cách tiếp cận mang tính học thuật, đào tạo và nghiên cứu của một hệ thống các nghiên cứu thuộc giáo hội – Đức Giáo Hoàng Phanxicô viết – ở cấp độ cả về nội dung và phương pháp, là nguyên tắc trí tuệ thiết yếu về sự hiệp nhất trong sự khác biệt về sự hiểu biết và tôn trọng đối với những thể hiện đa dạng, liên quan và trái chiều của nó”.

Ngày nay, như Đức Phaolô VI và Đức Benedict XVI đã nhấn mạnh, “có một sự thiếu khôn ngoan và suy tư, một sự thiếu tư duy có khả năng tạo nên một sự tổng hợp mang tính dẫn dắt” và do đó “thiếu một sứ mạng cụ thể được ủy thác cho chương trình nghiên cứu của giáo hội đi vào trong thực tế. Sự cần thiết đối với một sự tổng hợp mang tính dẫn dắt như thế không chỉ làm rõ về mục đích cố hữu của các chương trình nghiên cứu của giáo hội, mà còn cho thấy, đặc biệt là ngày nay, tầm quan trọng mang tính văn hóa và nhân bản thật sự của nó. Sự khôi phục cách tiếp cận liên ngành ngày nay chắc chắn là mang tính tích cực và hứa hẹn, ngay cả trong hình thức “yếu ớt” của nó như là một cách tiếp cận đa ngành vốn ưu tiên cho một sự hiểu biết hơn từ nhiều quan điểm đối với một mục tiêu nghiên cứu. Còn mạnh mẽ hơn nữa là trong hình thức “mạnh” của cách tiếp cận liên ngành này, đặt để và thúc đẩy tất cả mọi việc đào luyện trước bối cảnh của Ánh Sáng và Sự Sống mà Đức Khôn Ngoan mang lại từ Sự Mạc Khải của Thiên Chúa”.

Và sau cùng, nguyên tắc thứ tư có liên quan đến khả năng tạo ra một mạng lưới: không chỉ từ quan điểm của nguyên tắc là những người có nhiều nhất sẽ giúp những người có ít nhất, mà còn phải nỗ lực làm gia tăng sự đóng góp tích cực và làm phong phú những thực tại mang tính ngoại biên nhất. “Trong sự đa dạng của các dân tộc đang kinh nghiệm ơn ban của Thiên Chúa mỗi dân tộc theo nền văn hóa của mình – Đức Giáo Hoàng nói – Giáo Hội thể hiện chiều kích công giáo đúng đắn của mình và thể hiện ‘vẻ đẹp của diện mạo đa dạng của mình’...Cách nhìn mọi sự này rõ ràng đặt ra một nhiệm vụ đầy đòi hỏi đối với nền thần học như là, trong các lãnh vực chuyên môn cụ thể của họ, cho những việc đào luyện được suy tư trong các việc nghiên cứu giáo hội”.

Trước việc nghiên cứu được thực hiện tại các đại học của giáo hội, các phân khoa và các học viện mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô chủ yếu ủy thác nhiệm vụ phát triển “những luận điểm mang tính sáng tạo” mà Ngài mời gọi trong Evangelii Gaudium, để ‘khích lệ sự cởi mở hơn nữa cho Tin Mừng về phía tất cả mọi người”.

Thật không thể thiếu trong mối liên hệ này là “việc thiết lập những trung tâm nghiên cứu mới và đạt phẩm chất nơi mà – như tôi đã đề xuất trong Laudato Si’ – các học giả thuộc mọi đại học tôn giáo và thuộc mọi lãnh vực khoa học có thể tương tác bằng sự tự do có trách nhiệm và sự minh bạch chung, do đó đi vào trong “cuộc đối thoại giữa họ với nhau vì việc bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ người nghèo, và thiết lập những mạng lưới tôn trọng và huynh đệ”.

Văn kiện công bố hôm nay có liên quan đến việc nghiên cứu học tập bậc đại học và các phân khoa giáo hộ, nhưng Bộ Giáo Dục do Đức Hồng Y Versaldi đã áp dụng trên toàn thế giới hệ thống giáo dục Công Giáo, gồm cả các trường mẫu giáo, tiểu học và các trường cấp hai cấp ba. Từ mẫu giáo đến đại học trên thế giới có khoảng 70 triệu học sinh sinh viên đang vận hành trong giải ngân hà của thế giới giáo dục Công Giáo. Đây cũng là lý do vì sao Bộ, trong quan điểm về Thượng Hội Đồng Giám Mục về Giới Trẻ, sẽ đưa ra một bản câu hỏi – thêm vào bản đã được chuẩn bị bởi Ban Thư Ký Thượng Hội Đồng – dành cho các sinh viên học cấp hai và đại học với những câu hỏi về cách sống niềm tin của họ.

Joseph C. Pham (Theo Vatican Insider)