Skip to main content
Các Đức Giám Mục xếp hàng đến chào Đức Giáo Hoàng Phanxicô sau Buổi Triều Yết Chung, 31/01/2018 (AP/Andrew Medichini)

Hệ Thống Thông Tin Của Đức Giáo Hoàng Đang Ở Dưới Sự Giám Sát Kĩ Sau Sai Lỗi Chile

Vatican, 02/02/2018 (MAS) – Chỉ với câu hỏi Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã được thông tin tốt đến mức nào về những điều đang diễn ra trong Giáo Hội Công Giáo với con số 1.2 tỷ giáo dân của Ngài?

Câu hỏi đó đang tạo ra những lời xầm xì đồn đại sau khi Đức Giáo Hoàng dường như hoàn toàn không hay biết gì về những chi tiết của một vụ bê bối lạm dụng tình dục tại Chile, một sự thất bại đang làm đắng cay chuyến thăm gần đây của Ngài đến đó và buộc Ngài phải thực hiện một cuộc đối mặt. Chuyện đó cũng xảy ra sau sự việc sa thải đột ngột, không giải thích, một nhà quản lý ngân hàng Vatican được tôn trọng của Ngài.

Và rồi xuất hiện chuyện đình đám khi Ngài bị một vị hồng y đã tố cáo về việc không nhìn nhận rằng các nhà ngoại giao của Ngài “đang bán đứng” Giáo Hội Công Giáo hầm trú tại Trung quốc vì cái giá trao đổi chính trị.

Một số giới quan sát Vatican hiện đang tự hỏi liệu Đức Giáo Hoàng Phanxicô có đang có đủ thông tin có phẩm chất cao phù hợp với một nhà lãnh đạo thế giới, hay liệu Ngài đang lệ thuộc nhiều hơn vào bản năng và mạng lưới những nhà thông tin là những người lướt qua Ngài thông tin bên lề.

Trong 05 năm của Ngài trong tư cách là một giáo hoàng, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tạo ra một cấu trúc thông tin phi chính thức, song hành vốn thường đi ngược lại với các kênh chính thống của Vatican. Điều đó gồm cả một bộ nội các nhóm cố vấn 9 hồng y của Ngài là những vị gặp mỗi 3 tháng tại Vatican và có sự tham dự của Đức Giáo Hoàng, thêm vào những thông tin thường xuyên mà Ngài nhận được từ các giới chức cao cấp của Vatican.

Tuần này Tòa Thánh Vatican đã công bố một sự bảo vệ đầy ấn tượng về luồng thông tin của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và sự hiểu biết của Ngài về hồ sơ tế nhị về Trung Quốc. Văn phòng báo chí Tòa Thánh đã khẳng định rằng Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã theo dõi sát sao những thương lượng với Trung Quốc, được thông tin cách “trung tín” bởi các cố vấn của Ngài và đang ở trong tình trạng đồng thuận hoàn toàn với bộ ngoại giao của Ngài về vấn đề.

“Do đó thật đáng kinh ngạc và đáng tiếc là sự trái khuấy lại được khẳng định bởi người trong giáo hội, do đó nuôi dưỡng sự bối rối và tranh cãi”, phát ngôn viên Vatican Greg Burke viết.

Sự khẳng định như thế dường như là không cần thiết trước những vị giáo hoàng thường xuyên được bao quanh bởi chỉ những cố vấn cao cấp nhất của các vị. Nhưng Đức Giáo Hoàng Phanxicô lại sống tại khu khách sạn Santa Marta của Vatican hơn là Phủ Tông Tòa, nơi mà Ngài có thể dễ dàng mở cửa ra trong mọi thời điểm, và nơi mà một mạng lưới các bạn hữu, những người đưa tin và các cố vấn đưa các kênh thông tin phía sau cho Ngài.

“Vấn đề là Ngài là một nạn nhân của hội chứng Santa Marta”, Massimo Franco, một nhà báo cho tờ nhật báo Ý Corriere della Sera cho biết. “Đức Giáo Hoàng muốn sống ở đó vì Ngài không muốn bất cứ một sàng lọc nào từ bộ ngoại giao. Nhưng mặt khác của đồng xu là việc Ngài bị lên án là nhận thông tin khá cẩu thả, chứ không luôn chính xác”.

Tại Santa Marta, Đức Giáo Hoàng tự lên lịch trình riêng cho Ngài, tự thực hiện các cuộc điện thoại của riêng Ngài và sắp xếp lịch những vị khác đến thăm của Ngài, thường là không có sự nhận biết từ phía văn phòng ngoại giao của Vatican. Ngài không coi TV cũng chẳng vào Internet nhưng đọc nhật báo Il Messaggero Rôma và một tuyển tập các bản tin không thuộc Vatican.

Một số thông tin của Ngài đến trực tiếp bởi con người, một số thì trên giấy tờ, để lại cho Ngài trong một bìa hồ sơ da mầu đỏ để trên bàn ở phía trước của Santa Marta và được một Vệ Binh Thụy Sĩ mang lên lầu và giao cho một trong hai thư ký riêng của Ngài.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô có hai người giữ cửa chính, Cha Yoannis Lahzi Gaid, một người Công Giáo Coptic Ai Cập là người thường xuyên làm việc tại bộ ngoại giao Vatican, và Cha Fabian Pedacchio, một vị linh mục người Argentina mà, khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô còn đang là tổng giám mục Buenos Aires, đã được gửi đến Rôma năm 2007.

Ngài cũng có một tổng trưởng phủ giáo hoàng, Đức Tổng Giám Mục Georg Gaenswein, người sắp xếp các cuộc tiếp kiến chính thức và quyết định ai sẽ đến chào Đức Giáo Hoàng vào cuối buổi triều yết chung Thứ Tư hàng tuần của Ngài.

Đôi khi các vị giáo hoàng phải chịu khổ khi những vị giữ cửa của các Ngài làm cho các Ngài thất bại: Đức Giáo Hoàng Benedict XVI đã nỗi tiếng gỡ bỏ vạ tuyệt thông cho một vị giám mục chối bỏ Nạn Diệt Chủng, không biết rằng chỉ cần một sự tra cứu đơn giản trên Google cũng đã làm lộ rõ niềm tin của vị giám mục là những nhà khí ngạt của Đức Quốc Xã là một truyền thuyết.

Nhưng còn hơn cả vị tiền nhiệm của Ngài là Đức Benedict, Đức Giáo Hoàng Phanxicô vẫn lệ thuộc vào một nhóm các bạn hữu thân thiết từ thời của Ngài ở Argentina và một người Dòng Tên uy tín cao để mang lại cho Ngài nhịp điệu của điều đang diễn ra ở quê nhà, tại Vatican và ở nơi khác trong Giáo Hội.

Và Ngài có thể trở nên cứng cỏi một khi Ngài đã quyết định dựa trên thông tin đến tai Ngài, chẳng hạn như vụ sa thải nhân vật thứ 2 được tôn trọng tại ngân hàng Vatican, Giulio Mattietti, một người đã bị sa thải mà không có lời giải thích vào cuối năm.

Trong bài diễn văn Giáng Sinh sau đó của Ngài với các ban ngành của Vatican, Đức Giáo Hoàng đã nói đội ngũ nhân sự Vatican là những người đã bị sa thải, nói rằng “họ đã sai trái tự tuyên bố bản thân họ là những vị tử đạo của hệ thống, của một ‘vị giáo hoàng bị giữ trong bóng tối’”.

Nhưng với vụ bê bối lạm dụng tình dục của vị linh mục Chile, Đức Giáo Hoàng Phanxicô buộc phải nhìn nhận rằng Ngài không chỉ phạm một sai lỗi, nhưng có lẽ là ở trong bóng tối.

Tòa Thánh Vatican đã thông báo vào Thứ Ba rằng Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã gửi một nhà điều tra hàng đầu về các tội về tình dục của Vatican đến Chile để điều tra một vị giám mục đã bị tố cáo về tội bao che cho một vị linh mục ấu dâm danh tiếng nhất đất nước. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã hết sức bảo vệ vị giám mục, Đức Cha Juan Barros, trong khi ở Chile và sau khi có “thông tin gần đây” đã đến Vatican, ông Burke cho biết.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô dường như hoàn toàn không hay biết gì về các nạn nhân vụ lạm dụng Chile của Cha Fernando Karadima đã phạm trong nhiều năm đã cho biết rằng Đức Cha Barros đã biết những nhung nhiễu của Cha Karadima, thậm chí đã chứng kiến chúng, nhưng không làm gì cả. Một người sống sót, Juan Carlos Cruz, thậm chí làm chứng trước các nhà điều tra Chile về điều đó.

Nhưng rõ ràng là thông tin ấy chưa bao giờ đến tay Đức Giáo Hoàng – và dẫn đến một trong những lầm lỗi lớn nhất trong thời kỳ 5 năm giáo hoàng của Ngài. Ngài đã yêu cầu “chứng cứ” là Đức Cha Barros phạm lỗi bao che cho các tội phạm của Cha Karadima và đã nói không có chứng cứ, thì những tố cáo chỉ thuần túy là “sự vu khống”.

Sau đó Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã đưa ra lời xin lỗi một phần. Nhung ngay cả khi Ngài bay trở về Rôma vào ngày 21/01, thì Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nói rằng Ngài tin rằng Đức Cha Barros vô tội, mặc dù Ngài nói Ngài mở ra cho việc nghe từ bất cứ ai với thông tin về vụ việc.

Trong trường hợp như thế, lẽ ra Đức Giáo Hoàng đã nhận thông tin từ vị đại sứ của Ngài tại Chile, một vị giống như các vị đại sứ Vatican khác viết báo cáo mật hằng ngày gửi về bộ ngoại giao Vatican để Đức Giáo Hoàng đọc mỗi sáng. Ngài cũng nghe từ hàng giáo phẩm địa phương, những vị đã đến thăm Ngài trong chuyến Ad limina vào Tháng 2/2017.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng có tại Chile một trong chín hồng y cố vấn của Ngài, Đức Hồng Y Francisco Errazuriz, Tổng Giám Mục hưu của Santiago. Đức Hồng Y Errazuriz đã làm chứng rằng Ngai2k hông tin các nạn nhân của Cha Karadima và đã đóng lại vụ điều tra cho đến khi Ngài bị buộc phải mở lại cuộc điều tra sau khi các nạn nhân công khai với các lời tuyên bố của họ.

Do đó, ở bất cứ giai đoạn nào, bất cứ ai không tin các nạn nhân hoặc muốn bảo vệ Đức Cha Barros có lẽ đã sàng lọc chứng cứ của các nạn nhân hoặc hoài nghi chứng cứ ấy – trước khi chứng cứ ấy đến tận tay Đức Giáo Hoàng.

Âu Dương Duy (Theo AP)