Skip to main content
Nhà Lãnh Đạo Tối Cao Iran Ayatollah Ali Khamenei phát biểu trong một cuộc họp tại Tehran, Iran vào 02/01/2018 (AP)

Nhà Lãnh Đạo Tối Cao Của Iran Qui Trách Nhiệm Những Cuộc Biểu Tình Cho Các Kẻ Thù Bên Ngoài

Tehran, Iran, 03/01/2018 (MAS) – Phá vỡ sự thinh lặng của ông trước những cuộc biểu tình trên cả nước nhằm kêu gọi truất phế ông, nhà lãnh đạo tối cao của Iran vào Thứ Ba đã đổ lỗi những cuộc biểu tình là do “những kẻ thù của Iran”, nói rằng họ đã can thiệp vào chuyện nội bộ của Iran.

Những lời qui trách nhiệm này do ông Ayatollah Ali Khamenei nói về những cuộc biểu tình – cuộc biểu tình lớn nhất đã từng diện ra kể từ cuộc bầu cử tổng thống đầy tranh cãi năm 2009 – diễn ra sau một đêm đẫm máu cho thấy những người biểu tình đang nỗ lực tấn công vào một đồn cảnh sát và những cái chết đầu tiên nơi lực lượng an ninh của nước này. Cuộc nổi loạn đã làm thiệt mạng ít nhất 21 người trong vòng 6 ngày qua.

Những cuộc biểu tình đã bắt đầu vào ngày 28/12 tại Mashhad trước nền kinh tế yếu kém và một sự nhảy vọt về giá thực phẩm. Kể từ đó thì các cuộc biểu tình đã mở rộng ra các thành phố và thị trấn ở hầu hết các tỉnh thành. Hàng trăm người đã bị bắt giam, và một thẩm phán thế giá cảnh báo rằng một số người có thể đối diện với án tử hình.

Nói với các phụ nữ mang khăn chùm đen là thân nhân của những cựu chiến binh và người tự trận vì chiến tranh, ông Khamenei 78 tuổi đã cảnh báo về một kẻ thù “đợi chờ một cơ hội, một kẽ hở để nó có thể tiêm nhiễm”.

“Hãy nhìn vào những tai họa trong những ngày gần đây”, ông nói. “Tất cả những người đang đối đầu với nhà nước Cộng Hòa Hồi Giáo đã tận dụng hết mọi phương tiện, gồm cả tiền, vũ khí và những sức mạnh chính trị và tình báo, để tạo nên vấn đề với hệ thống Hồi Giáo, Nền Cộng Hòa Hồi Giáo và Cuộc Cách Mạng Hồi Giáo”.

Ông Khamenei đã né tránh xác định bất cứ một nước nào từ bên ngoài, mặc dù ông hứa sẽ cụ thể vào những ngày tới. Không hoài nghi gì trong danh mục của ông thì Hoa Kỳ đứng đầu, nơi mà Tổng Thống Donald Trump đã viết trên Twitter lên tiếng ủng hộ những cuộc biểu tình trong những ngày qua.

Vào thứ Ba, ông đã viết rằng “người dân Iran cuối cùng đã hành động chống lại chế độ tàn bạo và tham nhũng Iran”.

“Tất cả các khoản tiền mà Tổng Thống Obama đã quá ngu ngốc gửi cho họ đã đổ vào khủng bố và vào ‘túi’ của họ”, ông Trump viết, rõ ràng nói đến thỏa thuận hạt nhân đã đạt được dưới thời người tiền nhiệm của ông. “Người dân thì chỉ có ít thực phẩm, lạm phát cao và không có nhân quyền. Hoa Kỳ đang theo dõi!”

Vẫn chưa rõ là những đoạn twitter của ông Trump sẽ có tác động thế nào trên các cuộc biểu tình. Đài truyền hình nhà nước Iran tường thuật về những đoạn twitter của ông trên những phần phát sóng tin tức, và một số người đã chia sẻ những bản tin này trên trực tuyến, nhưng nhiều người tại Iran chán ngán ông vì ông đã từ chối tái xác nhận lại hiệp định hạt nhân năm 2015 và lệnh cấm du lịch của ông đã ngăn cản người Iran nhận được thị thực Hoa Kỳ.

Nữ phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran Bahram Ghasemi đã kêu gọi ông Trump hãy dừng lại việc đăng Twitter và tập trung vào vấn đề của nước ông.

“Tốt hơn là ông nên nỗ lực nói về những vấn đề nội bộ của Hoa Kỳ như việc giết chóc hằng ngày tại Hoa Kỳ trong những cuộc đụng độ và nã súng, cũng như hàng triệu người vô gia cư và đói ở tại đất nước”, bà Ghasemi nói, theo hãng thông tấn xã IRNA của nhà nước Iran.

Chính phủ Hoa Kỳ kêu gọi Hội Đồng Bảo An LHQ và Hội Đồng Nhân Quyền LHQ hãy tổ chức cuộc họp khẩn về Iran, với đại sứ Hoa Kỳ tại LHQ nói rằng cơ quan của thế giới này “phải lên tiếng” về vấn đề này.

“Không một nơi nào mà sự khẩn thiết về hòa bình, an ninh và tự do lại đang bị thử thách như tại Iran”, Đại Sứ Hoa Kỳ tại LHQ Nikki Haley nói, thêm rằng các quan chức Hoa Kỳ “khen ngợi sự can đảm phi thường của người dân Iran”.

Bà Haley nói Hoa Kỳ sẽ kêu gọi các phiên họp khẩn vào những ngày tới. Đại Sứ Kairat Umarov thuộc Kazakhstan, đất nước hiện đang giữ ghế chủ tịch của Hội Đồng Bảo An, cho biết cuộc họp theo yêu cầu đang được thảo luận và chưa có lịch cụ thể.

Ông Khamenei, người có tiếng nói sau cùng về tất cả mọi vấn đề của nhà nước, đã đổ lỗi cho những kẻ thù bên ngoài vì cuộc bạo loạn nội địa trong quá khứ. Vào năm 2009, những cuộc biểu tình Green Movement đã làm đảo lộn chính phủ của ông, ông nói rằng cuộc bạo loạn hậu bầu cử đã được các kẻ thù của Iran tính toán “liệu là các nhà lãnh đạo có biết hay không”.

Nhưng điều đó không có nghĩa là Iran không có những kẻ thù bên ngoài. Các nước thuộc Khối Ả Rập đã theo dõi các cuộc biểu tình sát sao, với các kênh vệ tinh do khối Ả Rập Saudi đang theo dõi sát cuộc bạo loạn. Thủ Tướng Israel Benjamin Betanyahu, một kẻ thù lâu năm, đã khen những cuộc biểu tình.

Tổng Thống Iran Hassan Rouhani nói rằng nhóm đối kháng bị lưu đày nổi tiếng là Mujahedeen-e-Khalq đang khích động tình trạng bạo lực. Theo như trang web của ông, ông Rouhani đã nói qua điện thoại với người đồng sự Pháp của ông, Emmanuel Macron, và kêu gọi Pháp hãy dừng lại việc chứa chấp nhóm này, có tên gọi là MEK, đã bỏ đi sau Cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979.

Những cuộc biểu tình bắt đầu vì kinh tế, vốn đã được cải thiện kể từ hiệp ước hạt nhân cho thấy Iran sẵn sàng giới hạn lại việc làm gia tăng chất uranium để đối lấy việc chấm dứt những lệnh trừng phạt quốc tế. Hiện tại Tehran đang bán dầu của mình trên thị trường toàn cầu và đã ký các thỏa thuận mua 10 tỷ USD các loại phi cơ của Phương Tây.

Tuy nhiên, việc cải thiện chưa chạm tới được người dân bình thường của Iran. Nạn thất nghiệp vẫn cao, và mức lạm phát chính thức đã lại leo lên 10%. Một sự tăng giá gần đây đối với trứng và thịt với mức tăng 40%, một điều mà chính phủ đổ cho một làn sóng sợ hại những loại dịch cúm, dường như đã tạo nên những cuộc biểu tình.

Các nhà phân tích đã cho rằng các cuộc biểu tình khởi đi từ Mashhad có nghĩa là những người bảo thủ đã thúc đẩy chúng như một cách thế để thách đố ông Rouhani, một giáo sĩ mà bộ máy của ông có liên hệ đến thỏa thuận hạt nhân. Những cuộc biểu tình rõ ràng không có người lãnh đạo này, đã nổ lên bởi một ứng dụng nhắn tin có tên gọi là Telegram, rồi phát triển vượt quá mức kiểm soát của họ bao gồm cả những cuộc đối đầu bạo lực, các nhà phân tích cho biết.

Chính phủ kể từ đó đã ngắt việc truy cập vào Telegram và ứng dụng chia sẻ hình ảnh Instagram, hiện đã chung số phận với Facebook và Twitter khi bị cấm.

Bộ máy của ông Trump đã gọi chính phủ Iran hãy dừng lại việc ngăn chặn Instagram và các trang truyền thông xã hội nổi tiếng khác. Thư Ký Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ Steve Goldstein nói Instagram, Telegram và các nền tảng khác là “những địa điểm hợp pháp để giao tiếp”.

Vào đầu ngày thứ Ba, đài truyền hình nhà nước đã tường thuật những người nổi loạn đã đột nhập vào đồn cảnh sát tại thị trấn Qahdarijan để cướp súng, dẫn đến các cuộc đụng độ làm thiệt mạng 6 người. Hai người nữa đã bị thiệt mạng tại thị trấn Khomeinishahr, trong khi một thành viên của Đội Quân Giải Phóng và một viên cảnh sát tại thị trấn Najafabad đã bị thiệt mạng, theo truyền thông địa phương.

Các thị trấn tất cả đều ở tỉnh miền trung Isfahan, cách 350Km về miền nam Tehran.

Ông Rouhani và những người khác đã cảnh báo rằng chính phủ sẽ không ngần ngại càn quét những người mà họ coi là những người vi phạm lề luật. Không một ai trong các nhóm biểu tình đã nhận được phép từ Bộ Bội Vụ, đang làm cho những cuộc biểu tình là phi pháp.

Chỉ riêng tại Tehran, 450 người biểu tình đã bị bắt gian trong vòng 3 ngày qua, hãng tin bán chính thức ILNA đã tường thuật vào Thứ Ba. ILNA đã trích lời ông Ali Asghar Nasserbakht, một phó thống đốc của Tehran, khi nói rằng các lực lượng an ninh đã bắt giam 200 người biểu tình vào Thứ Bảy, 150 người vào Chúa Nhật và 100 người vào Thứ Hai. Cho đến giờ, các giới chức chưa thả dù một nhân vật nào bị bắt giam cả.

Người đứng đầu Tòa Án Giải Phóng Tehran cũng đã cảnh báo rằng những người biểu tình bị bắt giam có thể sẽ đối diện với án tử hình.

“Rõ ràng một trong những tội trạng của họ có thể là Moharebeh”, hay cuộc chiến nổi loạn chống lại Thiên Chúa, hãng tin bán chính thức Tasnim của Iran trích dẫn lời ông Mousa Ghazanfarabadi khi nói. Tội Moharebeh là tội hình phạt tử hình tại Iran.

Đan Sĩ (Theo AP)