Skip to main content
ĐGH Phanxicô (Vatican Media)

Những qui định mới cho toàn thể Giáo Hội Công Giáo đối với những người lạm dụng tình dục hàng giáo sĩ hay bao che

Vatican, 10/05/2019 (MAS) – Tự Sắc “Vos estis lux mundi” của Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thiết lập những thủ tục để báo cáo nạn lạm dụng và tình trạng bạo lực, và đảm bảo rằng các Giám Mục và Bề Trên Dòng Tu được xét về mặt trách nhiệm về những hành động của các vị. Tự sắc bao gồm qui định đối với hàng giáo sĩ và tu sĩ để báo cáo nạn lạm dụng. Mỗi Giáo Phận phải có một hệ thống cho phép công chúng nộp báo cáo của họ cách dễ dàng.

Tự Sắc “Vos estis lux mundi”. “Anh em là ánh sáng thế gian… Chúa Giêsu Kitô của chúng ta mời gọi mọi người tín hữu hãy là một gương sáng về nhân đức, sự ngay thẳng và sự thánh thiện”. Tin Mừng Mát-thêu mang lại tựa đề và những lời đầu tiên của tự sắc mới của Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã dành cho cuộc chiến chống lại nạn lạm dụng tình dục được thực hiện bởi hàng giáo sĩ và tu sĩ, cũng như là những hành động bãi nhiệm các Giám Mục và Bề Trên Dòng Tu mà một cách nào đó can thiệp hay không điều tra vào vụ lạm dụng. Đức Giáo Hoàng nhắc nhớ rằng “các tội phạm về lạm dụng tình dục xúc phạm đến Chúa, tạo ra sự nguy hại về thể lý, tâm lý và thiêng liêng đối với các nạn nhân và làm hại cộng đoàn tín hữu”, và đề cập đến trọng trách của các Vị Kế Nhiệm Các Tông Đồ để ngăn chặn lại các tội phạm này. Văn kiện đại diện cho một kết quả khác của Cuộc Họp về Bảo Vệ Trẻ Em được tổ chức tại Vatican vào Tháng 2/2019. Văn kiện này thiết lập nên những qui định mang tính thủ tục để  chống lại nạn lạm dụng tình dục và đảm bảo rằng các Giám Mục và Bề Trên Dòng Tu sẽ bị qui trách nhiệm về hành động của các vị. Văn kiện này thiết lập nên những qui định mang tính toàn cầu, vốn áp dụng cho toàn thể Giáo Hội Công Giáo.

Một “văn phòng” cho việc báo cáo tại mọi giáo phận

Trong số những chỉ dẫn được đưa ra là qui định cho mọi Giáo Phận trên thế giới phải thiết lập, trước tháng 7/2020, “một hay nhiều hệ thống công khai, ổn định, dễ dàng tiếp cận cho việc nộp các báo cáo” có liên quan đến nạn lạm dụng tình dục do hàng giáo sĩ và tu sĩ thực hiện, việc sử dụng hình ảnh khiêu dâm trẻ em, các vụ bao che cho nạn lạm dụng tình dục. Sắc lệnh không làm rõ là “những hệ thống” này gồm những gì, vì muốn để những chọn lựa mang tính tác nghiệp cho Giáo Phận; và những hệ thống này có thể khác theo những nền văn hoá và điều kiện địa phương. Ý tưởng là bất cứ ai bị lạm dụng đề có thể có một sự truy cứu với Giáo Hội địa phương, trong khi được đảm bảo là họ sẽ được đón nhận đàng hoàn, bảo vệ khỏi việc bị trả đũa, và những báo cáo của họ được xem xét với sự nghiêm túc cao nhất.

Luật buộc báo cáo

Một chỉ dẫn mới khác có liên quan đến luật buộc đối với mọi giáo sĩ, và mọi tu sĩ nam nữ, phải “báo cáo ngay” tất cả mọi tố cáo về nạn lạm dụng mà họ biết, cũng như bất cứ một sự bãi bỏ hay bao che nào  trong việc quản trị các vụ việc lạm dụng, cho các bậc thẩm quyền trong giáo hội. Mặc dù qui định này đước đó đã để cho lương tâm cá nhân, thì giờ đây trở thành một qui định pháp lý mang tính toàn cầu. Luật buộc này được áp dụng cho hàng giáo sĩ và tu sĩ, nhưng bất cứ một giáo dân nào cũng có thể, và được khích lệ, hãy sử dụng hệ thống để báo cáo tình trạng bạo lực và lạm dụng cho thẩm quyền giáo hội.

Không chỉ nạn lạm dụng tình dục trẻ em

Văn kiện không chỉ đề cập đến tình trạng bạo lực và lạm dụng đối với trẻ em và những người lớn mỏng giòn, mà còn cả nạn lạm dụng tình dục và bạo lực xuất phát từ việc lạm dụng thẩm quyền nữa. Điều này bao gồm cả những vụ lạm dụng đối với tu sĩ bởi hàng giáo sĩ, cũng như vụ lạm dụng được thực hiện đối với các chủng sinh hay tập sinh.

Giải quyết những vụ bao che

Một trong những yếu tố quan trọng nhất là xác định, như một kiểu cụ thể, về cái gọi là bao che, được xác định là “những hành động hay những phớt lờ nhằm có ý can thiệp vào hay né tránh những cuộc điều tra dân sự hay những cuộc điều tra giáo luật, bất luận là về mặt quản lý hay hình phạt, đối với hàng giáo sĩ hay tu sĩ có liên quan đến những sai lỗi” vụ lạm dụng tình dục. Phần này liên quan đến những người nắm giữ các vị trí trách nhiệm đặc biệt trong Giáo Hội, và những người, thay vì theo đuổi những vụ lạm dụng mà người khác thực hiện, lại che đậy chúng, và bảo vệ những kẻ xâm hại thay vì bảo vệ các nạn nhân.

Việc bảo vệ những người mỏng giòn

Tự Sắc “Vos estis lux mundi” nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc bảo vệ những người bé mọn (bất cứ ai dưới 18 tuổi) và những người mỏng giòn. Định nghĩa “một người mỏng giòn” thì rộng để bao gồm “bất cứ ai trong tình trạng tật nguyền, khiếm khuyết về thể lý hay trí tuệ, hay bị tước mất quyền tự do cá nhân mà, thực ra, thậm chí thi thoảng, giới hạn khả năng hiểu biết hay muốn kháng lại việc xâm phạm”. Theo đó, tự sắc mới lặp lại pháp lý mới của Vatican (CCXVII 26/03/2019).

Tôn trọng luật pháp nhà nước

Luật buộc phải báo cáo cho Bề Trên Tu Viện địa phương không can thiệp, hay thay đổi, bất cứ luật buộc báo cáo nào có thể đang tồn tại trong pháp lý các nước sở tại. Thực vậy, các qui định “áp dụng mà không có thành kiến với các quyền và các qui định được thiết lập tại mỗi nơi và bởi pháp luật nhà nước, đặc biệt là những điều có liên quan đến bất cứ luật buộc báo cáo nào cho các giới chức dân sự”.

Việc bảo vệ các nạn nhân và những người báo cáo nạn lạm dụng

Những phần được dành cho việc bảo vệ những người xuất hiện để báo cáo vụ lạm dụng cũng quan trọng. Theo những qui định của Tự Sắc, thì người báo cáo vụ việc không thể bị chi phối bởi “thành kiến, sự trả đũa hay phân biệt đối xử” vì điều họ đã báo cáo. Vấn đề của các nạn nhân là những người trong quá khứ đã bị buộc phải im miệng cũng được đề cập: những qui định hoàn vũ này mang lại “một qui định là việc im tiếng không được áp đặt trên bất cứ ai có liên quan đến nội dung báo cáo của họ”. Rõ ràng, ấn toà giải tội vẫn là tuyệt đối và bất khả xâm phạm và không có cách nào bị ảnh hưởng bởi pháp lý này. Tự Sắc “Vos estis lux mundi” cũng nói rằng các nạn nhân và gia đình phải được đối xử bằng phẩm giá và sự tôn trọng và phải được nhận sự trợ giúp về mặt tinh thần, y tế và tâm lý.

Việc điều tra các giám mục

Tự sắc qui định việc điều tra các Giám Mục, Hồng Y, Bề Trên Dòng Tu và tất cả những ai đang dẫn dắt một Giáo Phận, hay một Giáo Hội cụ thể nào khác, trong nhiều khả năng và thậm chí là tạm thời. Các qui định áp dụng không chỉ trong trường hợp những người này bị điều tra vì bản thân đã thực hiện việc lạm dụng tình dục, nhưng còn cả việc nếu các vị ấy bị tố cáo vì đã “bao che”, hay không theo đuổi các vụ lạm dụng mà các vị ấy biết, và những vụ việc mà các vị có nghĩa vụ phải xử lý.

Vai trò của Tổng Giám Mục

Có những chỉ dẫn mới có liên quan đến vai trò của Tổng Giám Mục trong những cuộc điều tra chính: nếu cá nhân bị tố cáo là một Giám Mục, thì Tổng Giám Mục tiếp nhận mệnh lệnh từ Toà Thánh để điều tra. Điều này sẽ củng cố vai trò truyền thống của vị này trong Giáo Hội và cho thấy một mong muốn tận dụng hết nguồn lực địa phương có liên quan để phục vụ những cuộc điều tra hàng Giám Mục. Mỗi 30 ngày, người hữu trách cuộc điều tra sẽ gửi đến Toà Thánh “báo cáo về hiện trạng cuộc điều tra”, là điều “phải được hoàn tất trong thời hạn 90 ngày’ (việc mở rộng vì ‘những lý do chính đáng’ là khả thi). Điều này tạo nên khung thời gian và yêu cầu các Thánh Bộ liên quan hành động ngay.

Sự tham gia của hàng giáo dân

Khi trưng dẫn điều khoản Bộ Giáo Luật nhấn mạnh về tầm quan trọng về sự đóng góp của hàng giáo dân, các qui định của Tự Sắc xác định rằng Vị Tổng Giám Mục, trong khi thi hành các cuộc điều tra, có thể làm lợi cho chính mình với sự trợ giúp của “những người có phẩm chất”, theo “những yêu cầu của từng vụ cá thể và, đặc biệt, suy xét đến sự cộng tác mà người giáo dân có thể mang lại”. Đức Giáo Hoàng đã liên tục nhắc lại rằng những chuyên môn và kĩ năng chuyên môn của người giáo dân tượng trưng cho một nguồn quan trọng đối với Giáo Hội. Các qui định giờ đây xác định rằng Các Hội Đồng Giám Mục và Giáo Phận có thể chuẩn bị danh sách những người có phẩm chát sẵn sàng cộng tác, nhưng trách nhiệm sau cùng của cuộc điều tra vẫn là vị Tổng Giám Mục.

Tiền giả định về sự vô tội

Nguyên tắc tiền gỉa định về sự vô tội của một người đang trong điều tra được khẳng định lại. Người bị tố cáo sẽ được thông báo về cuộc điều tra khi được yêu cầu phải làm thế bởi Bộ thẩm quyền. Việc tố cáo phải được thông báo chỉ khi những thủ tục chính thức được mở ra. Nếu được xác định là phù hợp, để đảm bảo về tính ngay thẳng của cuộc điều tra hay của chứng cứ, thì sự thông báo này sẽ được bỏ qua trong giai đoạn đầu.

Kết luận về cuộc điều tra

Tự sắc không điều chỉnh các hình phạt đối với những tội đã được thực hiện, nhưng tự sắc thiết lập những thủ tục cho việc báo cáo và thực thi cuộc điều tra ban đầu. Khi kết thúc cuộc điều tra, Vị Tổng Giám Mục (hay, trong những trường hợp nhất định, Giám Mục) đưa các kết quả sang Bộ hữu trách của Vatican. Điều này hoàn tất sự đóng góp của vị này. Bộ hữu trách sau đó sẽ thụ lý “theo luật đã được ban hành theo từng vụ việc cụ thể”, hành động trên nền tảng của những qui định theo giáo luật hiện hành. Dựa trên các kết quả của cuộc điều tra ban đầu, Toà Thánh có thể ngay lập tức áp dụng các biện pháp ngăn ngừa và giới hạn đối với người bị điều tra.

Cam kết cụ thể

Với công cụ pháp lý mới này, được Đức Giáo Hoàng Phanxicô mời gọi, Giáo Hội Công Giáo thực hiện một bước xa hơn và mang tính quyết định trong việc ngăn chặn và cuộc chiến chống lại nạn lạm dụng, đặt trọng tâm vào những hành động cụ thể. Như Đức Giáo Hoàng viết ngay khởi đầu của văn kiện: “Để cho những hiện tượng này, trong tất cả mọi hình thái của nó, không bao giờ xảy ra nữa, thì một cuộc hoán cải liên lỉ và sâu sắc của tâm hồn là cần thiết, được chứng minh bằng những hành động cụ thể và hiệu nghiệm có liên quan đến hết mọi người trong Giáo Hội”.

Joseph C. Pham (Vatican News)