Skip to main content
Một cảnh của Jerusalem vào ngày 05/12/2017 (AP Photo/Oded Balilty)

Trong Một Sự Phá Vỡ Nhiều Thập Kỷ Chính Sách Hoa Kỳ, Ông Trump Nhìn Nhận Jerusalem Là Thủ Đô Của Israel

Washington, 06/12/2017 (MAS) – Tổng Thống Donald Trump sẽ công bố vào Thứ Tư rằng Hoa Kỳ nhìn nhận Jerusalem là thủ đô của Israel và sẽ chuyển tòa đại sứ của mình đến đó, phá vỡ chính sách lâu năm của Hoa Kỳ và có khả năng tạo nên một tình trạng giận dữ.

Bất chấp những cảnh báo từ các đồng minh Phương Tây và Ả Rập, ông Trump trong một bài diễn văn tại Nhà Trắng vào lúc 1g00 chiều sẽ hướng dẫn Bộ Ngoại Giao bắt đầu tìm kiếm một vị trí để có một tòa đại sứ tại Jerusalem như là một phần của điều được cho là một tiến trình nhiều năm dài của việc tái phân bổ lại những hoạt động ngoại giao từ Tel Aviv.

Ông Trump sẽ ký một bản miễn trừ an ninh quốc gia trì hoãn một sự di chuyển tòa đại sứ, bởi vì Hoa Kỳ không có một tòa đại sứ tại Jerusalem để chuyển đến. Một quan chức cao cấp bộ máy cho biết cần phải mất từ 3 đến 4 năm để xây dựng tòa đại sứ.

Tuy nhiên, quyết định của ông Trump, một lời hứa chính thức từ chiến dịch năm ngoái của ông, sẽ nâng cấp nhiều thập kỷ chính sách của Hoa Kỳ vốn cho thấy tình trạng của Jerusalem là một phần của giải pháp hai nhà nước đối với người Israel và Palestine, là những người đang muốn Đông Jerusalem là thủ đô của họ.

Các đồng minh Trung Đông của Washington tất cả đều chống lại những hậu quả của quyết định nguy hiểm của ông khi ông Trump đã nói với họ vào Thứ Ba.

“Tổng thống tin đây là một sự nhìn nhận về thực tại”, một quan chức cho biết, một người đã tóm lược tin vào Thứ Ba về thông báo. “Chúng tôi sẽ tiến bước trên nền tảng của sự thật vốn không thể chối cãi. Đó chỉ là một sự thật”.

Các quan chức cao cấp bộ máy ông Trump cho biết quyết định của ông Trump không có ý làm theo quy mô theo hướng có lợi cho Israel và việc đồng ý về tình trạng cuối cùng ấy của Jerusalem sẽ vẫn là phần trọng tâm của bất cứ một hiệp định hòa bình nào giữa Israel và Palestine.

Trong khi bảo vệ quyết định, các quan chức cho biết ông Trump về căn bản phản ánh một sự thật nền tảng: Rằng Jerusalem là trung tâm của chính phủ Israel và cần phải được nhìn nhận như thế.

Người dân Palestine đã nói động thái này có nghĩa là “nụ hôn thần chết” cho giải pháp hai nhà nước.

Các lợi ích chính trị đối với ông Trump thì chưa rõ. Quyết định sẽ làm sướng tê những người bảo thủ Cộng Hòa và các Kitô Hữu phái truyền giảng là những người đã tạo nên một phần lớn điểm chung nền tảng chính trị của ông.

Nhưng điều đó cũng làm phức tạp mong muốn của ông Trump để có một Trung Đông bình ổn hơn và một nền hòa bình Israel – Palestine và tạo nên những căng thẳng. Các tổng thống trước đó đã bỏ sự thay đổi như thế.

Dấu hiệu thuẩn túy của quyết định của ông để chuyển tòa đại sứ trong tương lai đã gióng lên những hồi chuông cảnh báo quanh Trung Đông, tạo nên tiềm năng bạo lực.

“Người dân Palestine của chúng tôi ở khắp mọi nơi sẽ không để cho mưu mô này được thông qua, và những chọn lựa của họ là mở ra trong sự bảo vệ vùng đất của họ và những nơi thánh thiêng của họ”, nhà lãnh đạo Ismail Haniyeh cho biết.

Các nhóm quân sự hồi giáo như al Qaeda, Hamas và Hezbollah trong quá khứ đã cố gắng để khai thác những nhạy bén Hồi Giáo đối với Jerursalem để làm dấy lên tình trạng chống Israel và chống lại Hoa Kỳ.

“Những Áp Dụng Nghiêm Trọng”

Quyết định diễn ra khi cố vấn cao cấp của ông Trump và con rể ông, Jared Kushner, đã thực hiện một nỗ lực khá âm thầm để tái khởi động lại những nỗ lực hòa bình đã thiết lập từ lâu tại khu vực, với một chút theo cách tiến trình hữu hình cho đến nay.

“Tổng thống sẽ lặp lại cách mà ông dấn thân cho hòa bình. Mặc dù chúng tôi hiểu cách một số đảng phái sẽ phản ứng, nhưng chúng tôi vẫn triển khai kế hoạch của chúng tôi vốn chưa sẵn sàng. Chúng tôi có thời gian để làm cho nó đúng và sẽ thấy người dân cảm nhận thế nào sau tin tức này được xử lý qua một giai đoạn tiếp theo”, một quan chức cao cấp cho biết.

Ông Trump nói với Tổng Thống Palestine Mahmoud Abbas, Thủ Tướng Israel Benjamin Netanyahu, Nhà Vua Jordan Abdullah và Vua Ả Rập Saudi Salman để thông báo cho họ biết về quyết định của ông.

Nhà vua Jordan “khẳng định rằng quyết định sẽ có những tác động nghiêm trọng vốn sẽ coi thường những nỗ lực để theo đuổi tiến trình hòa bình và sẽ làm nổi giận người Hồi Giáo và Kitô Giáo”, ông nói trong một thông cáo từ văn phòng của mình.

Israel đã chiếm lấy Jerusalem Đông Ả Rập vào năm 1967 trong cuộc chiến tranh Trung Đông và sau này sáp nhập nó. Cộng đồng quốc tế không nhìn nhận chủ quyền của Israel đối với toàn thành phố, quê hương của các vùng đất thánh đối với các tôn giáo là Hồi Giáo, Do Thái Giáo và Kitô Giáo.

“Chúng tôi luôn coi Jerusalem là một vấn đề tình trạng cuối cần phải được giải quyết qua những thương thảo trực tiếp giữa hai bên dựa trên những giải pháp thích hợp của Hội Đồng Bảo An”, phát ngôn viên của LHQ là Stephane Dujarric cho các phóng viên biết.

Không một nước nào khác có tòa đại sứ của họ tại Jerusalem.

Ông Trump đã cân nhắc chính sách của Hoa Kỳ đối với Israel kể từ khi nắm quyền vào Tháng 1, coi nhà nước Do Thái là một đồng minh mạnh mẽ trong một phần biến động của thế giới.

Tuy nhiên, những âm mưu về tình trạng của Jerusalem là mạnh. Phó Tổng Thống Mike Pence và David Friedman, đại sứ Hoa Kỳ tại Israel, đã thúc đẩy mạnh cho cả việc tái nhìn nhận và phân bổ lại tòa đại sứ, trong khi Ngoại Trưởng Rex Tillerson và Bộ Trưởng Quốc Phòng Jim Mattis thì chống lại việc di chuyển từ Tel Aviv, theo các quan chức Hoa Kỳ khác đã cho biết với điều kiện vô danh.

Một Trump mất kiên nhẫn cuối cùng cũng vào cuộc, nói với các trợ lý vào tuần trước là ông muốn giữ lời hứa chiến dịch của mình.

Ông Abbas đã cảnh báo ông Trump về “những hậu quả nguy hiểm” mà việc di chuyển tòa đại sứ có thể có đối với những nỗ lực hòa bình và sự bình ổn khu vực, phát ngôn viên của ông Abbas là Nabil Abu Rdainah cho biết.

Nhưng ông Trump đảm bảo với ông Abbas rằng ông vẫn cam kết cho việc sắp xếp một hiệp ước hòa bình Israel – Palestine, một quan chức Hoa Kỳ cho biết.

Âu Dương Duy (Theo Reuters)