Skip to main content
Đức Giáo Hoàng Phanxicô với Gia Đình Di Dân (Vatican Media)

ĐGH Phanxicô - Bài giảng Lễ Ngày Thế Giới Di Dân và Tị Nạn 2019

Bài Thánh Vịnh Đáp Ca hôm nay nhắc nhớ chúng ta rằng Chúa nâng đỡ người khách lạ cũng như là cô nhi quả phụ nơi dân của Người. Tác giả Thánh Vịnh đề cập cách cụ thể về những người này là những người đặc biệt mỏng giòn, thường bị lãng queen và là chủ thể cho sự áp bức. Chúa đặc biệt quan tâm đến những người khách ngoại, các cô nhi và quả phụ, vì họ không có quyền, bị loại trừ và bị gạt sang bên lề. Đó là lý do vì sao mà Thiên Chúa nói với dân Israel hãy dành cho những người này sự quan tâm đặc biệt.

Trong Sách Xuất Hành, Chúa cảnh cáo dân Người đừng đối xử tệ những người cô nhi và quả phụ bằng bất cứ cách nào, vì Ngài nghe tiếng kêu khóc của họ (x. 22:23). Cách Đệ Nhị Luật lặp lại cùng một lời cảnh báo hai lần (x. 24:17; 27:19), và gồm cả những người khách ngoại kiều nơi nhóm này khi đòi hỏi sự bảo vệ. Lý do cho điều này được giải thích cách rõ ràng trong cùng một sách: Thiên Chúa của Israel là Thiên Chúa Đấng “xử công minh cho cô nhi quả phụ, và yêu thương ngoại kiều, cho họ bánh ăn áo mặc” (10:18). Sự chăm sóc yêu thương này dành cho những người ít quyền lợi hơn được trình bày như là một dấu vết đặc thù của Thiên Chúa Israel và cùng một trật được đòi hỏi, như là một bổn phận đạo đức, của tất cả mọi người thuộc về dân của Người.

Đó là lý do vì sao chúng ta phải dành sự chú ý đặc biệt đến những người khách lạ ở giữa chúng ta cũng như là đến các quả phụ, các cô nhi và tất cả mọi người bị loại trừ của thời đại chúng ta. Trong Thông Điệp dành cho Ngày Thế Giới Di Dân Tị Nạn Lần Thứ 105, chủ đề “Không chỉ là vêf người Di Dân” được lặp đi lặp lại như là một điệp khúc. Và rõ ràng là thế: đó không chỉ là về người ngoại kiều; đó là về tất cả những người ở các vùng ngoại biên hiện sinh là những người, cùng với những người di dân và tị nạn, là các nạn nhân của nền văn hoá quẳng đi. Chúa mời gọi chúng ta thực thi bác ái đối với họ. Ngài mời gọi chúng ta hãy khôi phục nền nhân bản của họ cũng như là của chúng ta, và đừng bỏ mặc ai phía sau.

Cùng với việc thực thi bác ái, Chúa cũng mời gọi chúng ta hãy nghĩ về những bất công vốn tạo ra sự loại trừ - và đặc biệt là các đặc quyền của một vài người, là những người, để duy trì địa vị của họ, đã hành động tước bỏ quyền lời của nhiều người. “Thế giới ngày nay đang ngày càng trở nên ưu tuyền hơn và tàn bạo hơn đối với những người bị loại trừ”: đây là một sự thật đớn đau; thế giới của chúng ta mỗi ngày một trở nên ưu tuyển hơn, tàn nhẫn hơn đối với những người bị loại trừ. “Các nước đang phát triển vẫn tiếp tục bị rút cạn các nguồn lực thiên nhiên và con người tốt nhất của họ vì lợi ích của một vài thị trường đặc quyền. Các cuộc chiến không chỉ ảnh hưởng đến một vài khu vực trên thế giới, nhưng cả vũ khí của chiến tranh được sản xuất và bàn ở các khu vực khác mà sau đó không sẵn sàng cho những người tị nạn được trú ngụ là các nạn nhân được tạo ra bởi những mâu thuẫn này. Những người phải trả giá vẫn luôn là những người bé mọn, người nghèo, người mỏng giòn nhất, những người bị ngăn chặn khỏi việc được ngồi vào bàn ăn và bị bỏ lại với ‘những mẩu bánh vụn’ của bàn tiệc” (Thông Điệp Ngày Thế Giới Di Dân và Tị Nạn Lần Thứ 105).

Chính trong bối cảnh này mà những lời cay nghiệt của Ngôn Sứ Amos được loan báo trong bài đọc thứ nhất (6:1.4-7) cần được hiểu. Khốn cho những người đang phè phỡn và tìm kiếm thú vui tại Zion, những người không lo lắng gì về sự tàn phá của dân Thiên Chúa, ngay cả việc đó đang trong tầm nhìn rõ ràng. Họ không chú ý đến sự phá huỷ của Israel vì họ quá bận rộn khi đảm bảo rằng họ vẫn có thể vui hưởng cuộc sống tốt lành, thực phẩm ngon và các loại thức uống hảo hàng. Thật đáng chú ý là những lời cảnh báo này vẫn còn hợp thời hơn bao giờ hết, 28 thế kỷ sau. Vì ngày nay cũng thế, “nền văn hoá an nhàn…đang làm cho chúng ta chỉ biết nghĩ về chính mình, đang làm cho chúng ta trở nên vô cảm trước những tiếng kêu khóc của người khác…là điều vốn sẽ tạo nên sự thờ ơ với người khác; thực vậy, thậm chí việc đó còn dẫn đến sự toàn cầu hoá của sự thờ ơ” (Bài Giảng tại Lampedusa, 08/07/2013).

Sau cùng, chúng ta cũng có nguy cơ trở nên giống như người giàu có trong Bài Tin Mừng là người không quan tâm gì đến người nghèo khó Ladarô, “mình đầy ghẻ chốc, nằm trước cổng ông nhà giàu, thèm được những thứ trên bàn ăn của ông ấy rớt xuống mà ăn cho no” (Lc 16:20-21). Quá chú ý đến việc mua những thứ quần áo đắt tiền và tổ chức những yến tiệc linh đình, người giàu có trong dụ ngôn bị mù trước nỗi thống khổ của Ladarô. Qúa bận tâm đến việc duy trì sự thịnh vượng của chúng ta, thì chúng ta sẽ có nguy cơ bị mù trước anh chị em của chúng ta đang gặp khó khăn.

Nhưng, là các Kitô Hữu, chúng ta không thể thờ ơ trước tình trạng bi đát của các hình thức cũ và mới của tình trạng nghèo, trước sự cô lập ảm đạm, sự coi thường và sự phân biệt đối xử mà những người không thuộc về nhóm “của chúng ta” đã trải qua. Chúng ta không thể cứ vô cảm, tâm hồn chúng ta bị điếc, trước nỗi thống khổ của quá nhiều người vô tội. Chúng ta phải không được không khóc than. Chúng ta phải không được không đáp trả. Chúng ta hãy xin Thiên Chúa ân sủng để biết khóc, những giọt nước mắt vốn có thể làm hoán cải tâm hồn chúng ta trước những tội lỗi như thế.

Nếu chúng ta muốn là những người nam nữ của Thiên Chúa, như Thánh Phaolô kêu gọi ông Ti-mô-thê, thì chúng ta phải “tuân giữ điều răn của Chúa mà sống cho tinh tuyền, không chi đáng trách, cho đến ngày Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, xuất hiện” (1 Tm 6:14). Giới răn yêu mến Thiên Chúa và yêu thương người thân cận của chúng ta; hai giới răn không thể tách lìa ra được! Yêu mến người thân cận như chính mình có nghĩa là dấn thân cách mạnh mẽ trong việc xây dựng một thế giới công bằng hơn, mà trong đó mọi người đều được hưởng những của tốt lành của trái đất, mà trong đó tất cả mọi người có thể phát triển như những cá nhân và các gia đình, và trong đó các quyền nền tảng và phẩm giá nền tảng phải được đảm bảo cho hết mọi người.

Yêu mến người thân cận có nghĩa là cảm thấy thương cảm cho nỗi thống khổ của anh chị em chúng ta, đến gần với họ, chạm vào những chỗ ghẻ chốc của họ và chia sẻ những câu chuyện của họ, và do đó làm tỏ hiện cách cụ thể tình yêu dịu dàng của Thiên Chúa dành cho họ. Điều này có nghĩa là một người thân cận của hết mọi người đang bị ngược đãi và bị bỏ mặc trên các ngả đường của thế giới, xoa dịu các vết thương của họ và đưa họ đến nơi cư ngụ gần nhất, nơi mà các nhu cầu của họ được đáp ứng.

Thiên Chúa ban điều răn thánh này cho dân của Người và đóng dấu nó bằng máu của Con Ngài là Chúa Giêsu, để là một nguồn phúc lành cho toàn thể nhân loại. Để tất cả cùng nhau chúng ta có thể làm việc để xây dựng một gia đình nhân loại theo kế hoạch gốc của Ngài, được tỏ hiện nơi Chúa Giêsu Kitô: tất cả đều là anh chị em, tất cả đều là con trai con gái của cùng một Cha.

Ngày nay chúng ta cũng cần một người mẹ. Vì thế chúng ta phó thác cho tình yêu mẫu tử của Mẹ Maria, Mẹ Con Đường của chúng ta, của quá nhiều hành trình đau thương, tất cả mọi người di dân và tị nạn, cùng với những người đang sống ở những vùng ngoại biên của thế giới chúng ta và những người đã được chọn để chia sẻ hành trình của họ.

Joseph C. Pham (Chuyển ngữ từ ZENIT)