Skip to main content
Bệnh được tạo ra bởi sự mất dần các tế bào sản xuất dopamine (GJLP/Science Photo Library)

Cấy Tế Bào Não Lợn Vào Não Người Để Điều Trị Bệnh Parkinson

(Tinhte) - Trong nỗ lực ngăn chặn sự phát triển của bệnh ở những người mắc Parkinson, các nhà khoa học đã nghĩ ra một phương pháp táo bạo, cấy tế bào lợn vào não họ. Mặc dù cách tiếp cận này chỉ đang trong giai đoạn đầu nhưng kết quả thử nghiệm trên 4 người khá khả quan khi tình hình sức khoẻ đều có cải thiện sau 18 tháng phẫu thuật.

Ở người mắc bệnh Parkinson, dấu hiệu rõ ràng nhất ở họ là tay chân run rẩy, khó cử động và thường tệ hơn theo thời gian. Nguyên nhân của căn bệnh này xuất phát tự sự mất mát dần dần của các tế bào não đóng vai trò sản xuất dopamine, một hợp chất giúp kiểm soát vận động. Những loại thuốc hiện có trên thị trường có tác dụng bù đắp cho dopamine bị thiếu, nhưng hiệu quả của chúng lại thường giảm dần theo thời gian.

Chính vì vậy, các chuyên gia đến từ công ty công nghệ tế bào sống Living Cell Technologies có trụ sở tại New Zealand đã và đang phát triển một phương pháp điều trị hoạt động nhờ các tế bào nang đám rối màng mạch ở lợn. Cấu trúc này ở não của lợn chịu trách nhiệm tạo ra hỗn hợp các chất kích thích tăng trưởng cùng các tín hiệu phân tử giúp đảm bảo cho sự khoẻ mạnh của các tế bào thần kinh.

Tháng trước, phẫu thuật cũng đã được thực hiện thành công trên 18 đối tượng khác nhằm kiểm tra xem lần thử nghiệm trước có phải chỉ là hiệu ứng giả dược hay không. Các nhà khoa học kỳ vọng hợp chất được sản xuất bởi những tế bào này sẽ giúp nuôi dưỡng những tế bào dopamine còn lại trong não của bệnh nhân Parkinson, đồng thời làm chậm lại quá trình mất mát. "Một nhà máy hoá học thần kinh nhỏ được đưa vào để thúc đẩy sự tăng trưởng của tế bào thần kinh mới và sửa chữa", Ken Taylor đến từ Living Cell Technologies cho biết.

Để tiến hành phẫu thuật, các nhà khoa học bắt đầu cho tế bào lợn vào một vỏ bọc xốp được làm từ tảo, cho phép các chất kích thích tăng trưởng di chuyển vào vùng xung quanh mô não, đồng thời ngăn chặn sự tấn công của các tế bào miễn dịch trên cơ thể bệnh nhân. Được biết biện pháp này cũng đang được sử dụng để áp dụng cho những người bị tiểu đường nhưng tế bào cấy vào cơ thể họ là tế bào tụy lợn. Mỗi một viên con nhộng rộng khoảng 1/2mm và có chứa hàng ngàn tế bào lợn bên trong. Ở thử nghiệm nhỏ đầu tiên, 40 viên con nhộng đã được đưa vào một bên não của bốn bệnh nhân khác nhau.

Sau quá trình thử nghiệm, các nhà khoa học nhận thấy rõ ràng có sự cải thiện trong việc làm giảm mức độ trầm trọng của các triệu chứng. Tuy nhiên, Steven Gill đến từ Đại học Bristol (Anh) cho rằng kết quả có thể xuất phát từ hiệu ứng giả dược, bởi theo ông, tốc độ phục hồi của các tế bào thần kinh không nhanh. Trước đây, từng có nhiều nghiên cứu phát hiện ra rằng các triệu chứng của bệnh Parkinson dường như có một phản ứng đặc biệt với hiệu ứng giả dược, khi nhiều người cho rằng tình trạng bệnh của họ cải thiện nhiều hơn so với mong đợi.

Gill cũng hoài nghi về tốc độ cải thiện của các triệu chứng bởi ông cho rằng mức độ trầm trọng của chúng ban đầu đã được phóng đại. Tuy nhiên, một thử nghiệm lớn hơn nhằm kiểm tra liệu đây có phải là một hiệu ứng giả dược hay không sẽ làm sáng tỏ hơn vấn đề này. Kết quả của thử nghiệm được cho là sẽ được hoàn thành vào tháng 11 năm nay. Trong thử nghiệm này, 120 viên con nhộng sẽ được đặt vào cả hai bên não của bệnh nhân.

Roger Barker thuộc Đại học Cambridge, người trước đây đã từng là cố vấn khoa học của công ty, cho rằng chiến lược mà nhóm nghiên cứu đang thực hiện là một ý tưởng hay nhưng ông sẽ không tham gia vào quá trình thử nghiệm hiện tại. "Câu hỏi đặt ra là mức độ cạnh tranh của phương pháp này so với các liệu pháp tế bào khác".

Trước đây, các nhà khoa học từng gặt hái được một số thành công nhất định với việc cấy các tế bào lấy từ bào thai bị sẩy vào não bệnh nhân để sản suất dopamine. Tuy nhiên, việc thu hoạch những tế bào như vậy không phải lúc nào cũng dễ dàng. Ngoài ra, các chuyên gia cũng đang kỳ vọng vào những phương pháp giúp biến tế bào gốc của người trưởng thành thành tế bào có thể sản sinh dopamine. Nếu thành công, liệu pháp này sẽ trở nên an toàn rất nhiều do nó không bị đào thải bởi hệ miễn dịch của con người.

Bên cạnh Parkinson, tế bào não lợn cũng đang được dùng để điều trị những căn bệnh thần kinh khác trong đó bao gồm cả Alzheimer và Huntington. Mặc dù cho đến nay đã có những thành công nhất định với liệu pháp tế bào lợn, tuy nhiên việc cây ghép từ động vật sang người vẫn tồn tại những nguy cơ khó lường trước được, điển hình là mối lo về loại virus ngủ yên trong DNA lợn - được gọi là retrovirus nội sinh lợn, có thả năng lây lan sang người và hình thành một căn bệnh mới.

Tuy vậy, điều này vẫn chưa được phát hiện ở những người nhận tế bào tụy lợn để điều trị bệnh tiểu đường. Nhằm loại bỏ triệt để nguy cơ này, một nhóm các nhà khoa học khác cũng đang cố gắng sử dụng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR để xóa đi những virus nguy hiểm ra khỏi bộ gen lợn.

Tieumichanhche (Theo NewScientist)