Skip to main content
Ứng viên tổng thống Đảng Cộng Hoà Donald Trump lên sân khấu sau khi có kết qủa bầu cử (AFP/Getty Images)

Chiến Thắng Của Ông Trump Mang Lại Sự Không Chắc Chắn Ra Nước Ngoài

Đối với thế giới, chiến thắng của ông Donald Trump báo trước một bầu khí địa lý chính trị rất sâu sắc mới.

Từ Berlin cho đến Bắc Kinh, các nhà lãnh đạo đang sẽ xem liệu Ông Trump có thực thi những lời hứa mang tính dân tuý và bảo hộ vốn có thể làm kìm hãm sự tham gia mang tính toàn cầu của Mỹ và sẽ lật úp một cách sâu sắc những chính sách đã được thiết lập về thương mại, quốc phòng và di dân hay không. Nếu ông thực thi, thì chính sách ngoại giao của Mỹ rất có thể sẽ thay đổi ỏ một độ nào đó đối với láng giềng, Mexico, và đối với kẻ thù lâu năm, Nga.

Sự đối kháng của Ông Trump đối với những thoả thuận quốc phòng Hoa Kỳ sẽ cho thấy những mối nguy mới đối với các đồng minh ở Châu Á và Châu Âu. Và lập trường chống lại tự do thương mại của ông báo trước khả năng mộ cuộc chiến thương mại làm thay đổi thế giới với Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

“Bầu khí của các mối quan hệ kinh tế Trung Quốc – Hoa Kỳ sẽ chuyển từ hợp tác và phụ thuộc lẫn nhau sang thế cạnh tranh và mâu thuẫn”, Shi Yinhong, một giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại Học Renmin tại Bắc Kinh cho biết.

Phong cách đồng bóng và hùng biện lập dị của Ông Trump cũng có thể mang lại cho Bắc Kinh “những cơ hội chiến lược cho Trung Quốc để khai thác”, ông nói thêm.

Cả Thế Giới Sốc Vì Ông Trump Chiến Thắng Tại Hoa Kỳ

“Trump là con người thực dụng”, ông Wang Dong, một trợ lý giáo sư tại Trường Nghiên Cứu Quốc Tế thuộc Đại Học Peking cho biết. “Nhiều điều có thể bị đánh giá lại. Vì thế từ một quan điểm an ninh quốc gia của Trung Quốc, thì đây là điều tốt lành”.

Nhiều người thấy kết quả cuộc bầu cử là dễ hiểu. Tại Đức, Norbert Röttgen, một nhà làm luật có tầm ảnh hưởng với Đảng Dân Chủ Kitô Giáo của Thủ Tướng Angela Merkel, đã cảnh báo rằng Hoa Kỳ có thể đánh mất vai trò của mình như là trục chính của trật tự thế giới Phương Tây. “Chúng ta phải chờ đợi và xem cách mà ông ta hành động trong cương vị”, Ông Röttgen cho biết. “Tôi nghĩ ông không biết chính bản thân ông sẽ phải hành động thế nào”.

Tổng Thống Pháp François Hollande gần đây có nói về một chiến thắng của Trump sẽ “làm phức tạp thêm các mối quan hệ giữa Châu Âu và Hoa Kỳ”.

Tại Châu Mỹ La Tinh, Mexico tự ẩn núp vì một tổng thống đã thề là sẽ bãi bỏ hiệp định thương mại, xây một bức tường và trục xuất hàng triệu người di dân không có giấy tờ về nước. Cuba cũng sẽ đối diện với những bận tâm mới, với lời hứa là ông Trump sẽ không thực hiện việc thiết lập các mối quan hệ mang tính lịch sử giữa Washington và Havana, điều vốn đánh thức những niềm hy vọng mới vào một đất nước vì sự đầu tư nước ngoài.

Không phải mọi người đều lo lắng. Những chính trị gia cánh tả trên khắp Châu Âu coi chiến thắng của Ông Trump như là việc nuôi dưỡng một làn sóng quốc tế về việc tâm trạng chống lại sự thiết lập sẵn. Các chiến thắng bầu cử tương lai theo quyền của Châu Âu, họ nói, sẽ giúp thiết lập nên trật tự xuyên Atlantic mới dựa trên sự chống lại những hiệp định thương mại, di dân và sự tháp nhập chính trị của Khối Châu Âu.

Thời kỳ tổng thống của Ông Trump sẽ “giúp cho chính sách ngoại giao pháp thể hiện bản thân mình trong một thế giới quân bình hơn, ít bị thống trị bởi quyền lãnh đạo của Mỹ hơn”, Florian Philippot, một nhân vật trong Đảng National Front, một đảng cánh tả của Pháp cho biết.

Chính trị gia chống Hồi Giáo người Hà Lan đã viết trên trang Twitter chính thức của mình sau khi Ông Trump chiến thắng bang Florida và Utah: “Người dân đang kìm hãm đất nước của họ lại. Vì thế chúng ta cũng vậy”.

Những người ủng hộ Anh về một sự chia tay khó khăn khỏi Khối Châu Âu đã vui mừng vì chiến thắng của Ông Trump. Ông Obama đã làm rõ trước khi cuộc bỏ phiếu Brexit vào Tháng 6 rằng  Anh Quốc sẽ đi về “phía sau hàng ngũ” trong việc xúc tiến một hiệp định thương mại mới với Hoa Kỳ. Ông Trump đã nói rằng hiệp định với Anh sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu của ông.

Trong nhiều tháng, các nhà ngoại giao tại trụ sở của Tổ Chức Hiệp Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Brussels đã hoảng loạn theo dõi Ông Trump. Jens Stoltenberg, tổng thư ký NATO, đã lao vào cuộc chiến đến 3 lần để đẩy lùi những nhận định chính của ông Trump về phe đồng minh.

Sau khi Ông Trump thắng cử, Đại Sứ Hoa Kỳ tại NATO, Douglas Lute, đã nói vào thứ Tư là đồng minh luôn luôn tuân thủ sự thay đổi chính trị. Ông nói tổ chức đang thực hiện những bước để nói về sự chỉ trích của ông Trump, bằng việc gia tăng bảo vệ Châu Âu thông qua việc thuyên chuyển và bổ nhiệm một người đứng đầu cơ quan tình báo mới.

Tại Trung Đông, Ông Trump được coi là một người cổ võ cho việc sử dụng sức mạnh quân sự của Mỹ, bất cấp lời hứa của ông là sẽ rút lui khỏi khu vực.

Những lời hứa của ông sẽ đánh bại Nhà Nước Hồi Giáo bằng việc hợp tác với các đồng minh khu vực tạo nên những nổi loạn tại Syria hy vọng rằng họ sẽ cung cấp vũ khí cho những kẻ nổi loạn này. Nhưng trong tư cách là một ứng viên ông còn hứa các mối quan hệ tốt đẹp hơn với Nga, một đất nước hiện đang đang tham gia cách nặng nề trong cuộc chiết chống lại người Syria trên mặt trận. Nhiều quan chức tại khu vực lo ngại bất cứ một sự rút lui nào của Hoa Kỳ ở đó sẽ biến thành mối lợi cho Nga ở những nơi như Syria và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tổng Thống Vladimir Putin đã chúc mừng Ông Trump, nói rằng ông hy vọng họ sẽ có thể kết thúc cuộc khủng hoảng các mối quan hệ Nga – Mỹ và hợp tác với nhau trên bình diện an ninh toàn cầu và các vấn đề quốc tế, Điện Kremlin nói vào Thứ Tư.

Chiến thắng của Ông Trump tạo nên những hy vọng tại Ấn Độ về sự trợ giúp nhiều hơn nữa của Hoa Kỳ để củng cố các nỗ lực của New Delhi để gây áp lực với Pakistan, sau khi Ông Trump đã phát biểu gần đây rằng Hoa Kỳ sẽ “vai kề vai” với Ấn Độ để đấu tranh “chống lại khủng bố Hồi Giáo”. Nhưng những nhà tạo chính sách của Ấn Độ cũng sẽ tìm kiếm những đảm bảo từ nhiệm kỳ của Trump dưới ánh sáng của sự chỉ trích về sự tưởng tượng của ông, việc thuê gia công và thương mại, tất cả đều là những trụ cột của các mối quan hệ giữa Washington và New Delhi.

Việc đắc cử của Ông Trump cũng có nguy cơ làm phá hỏng các đồng minh về an ninh của Hoa Kỳ tại Châu Á mà các thời tổng thống Mỹ đã nỗ lực để đào sâu việc giúp chống lại sự nổi dậy của Trung Quốc. Các quốc gia đã viện đến sự hỗ trợ của Hoa Kỳ trước những tuyên bố về lãnh thổ của kẻ thù của họ đối với Bắc Kinh tại Biển Nam Hải đang theo dõi chiến lược của Ông Trump tại đó cách sát sao.

Tokyo và Seoul rất có thể sẽ khẩn thiết tìm kiếm sự rõ ràng từ Ông Trump về việc liệu ông có ý tuân thủ những lời hứa sẽ rút 10 ngàn quân Mỹ ra khỏi Nhật Bản và Hàn Quốc trừ khi họ phải gia tăng các khoản thanh toán cho sự hỗ trợ của Hoa Kỳ hay không. Khi Ông Trump kết thúc trong chiến thắng, thì Hàn Quốc nói rằng nước này sẽ triệu tập một cuộc họp với Hội Đồng An Ninh Quốc Gia của mình để thảo luận về tầm ảnh hưởng của kết quả bầu cử.

Joseph C. Pham (Theo Wall Street Journal)