Skip to main content
Đức Benedict XVI và Đức Phanxicô gặp gỡ nhân dịp kỷ niệm 65 năm linh mục của Đức Benedict ((CNS photo/L'Osservatore Romano)

Đức Giáo Hoàng Benedict Nói Ngài Không Mong Đợi Cương Vị Giáo Hoàng, Mà Chấp Nhận Như Một Nghĩa Vụ Với Các Hồng Y

Trong một cuốn sách phỏng vấn dài được xuất bản bằng tiếng Ý vào Thứ Sáu, Đức Giáo Hoàng hưu cho biết Ngài không bao giờ xét đến việc chọn tước hiệu Gioan Phaolô III. Những điều khác, Ngài cũng nói về những vụ bê bối rò rỉ Vitaleaks và các bước mà Ngài thực hiện trong vai trò là người đứng đầu Bộ Giáo Lý Đức Tin để giải quyết tận căn những linh mục lạm dụng tình dục. Ngài bảo vệ quyết định từ nhiệm của Ngài và nhận định về các lãnh đạo thế giới.

Đức Giáo Hoàng Hưu Benedict XVI nói rằng Ngài không mong đợi sẽ được bầu chọn để dẫn dắt Giáo Hội toàn cầu sau khi vị tiền nhiệm của Ngài là Gioan Phaolô II băng hà nhưng cảm thấy bị buộc phải chấp nhận vai trò giáo hoàng như một nghĩa vụ đối với các hồng y bầu chọn Ngài trong mật viện.

Trong một cuốn sách phỏng vấn dài được xuất bản bằng tiếng Ý vào Thứ Sáu, vị giáo hoàng hưu cho biết rằng mặc dù Ngài đã được đề cập đến như một ứng viên cho vị trí giáo hoàng tiếp theo sau 26 năm trì vị của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Ngài đã bác bỏ những tin đồn và nghĩ rằng bản thân Ngài đã quá già để đảm nhiệm vai trò.

Nhắc đến tuổi tác của mình và cảm nhận vào lúc ấy, Đức Benedict nói: “Tôi đã 78 tuổi, một độ tuổi chắc chắn là thế. Nếu các giám mục dừng lại ở tuổi 75, thì các bạn không thể mong chờ để đưa một vị 78 tuổi lên ngai toà Phêrô”.

Việc làm rõ tư tưởng của Đức Benedict XVI vào thời điểm bầu chọn Ngài làm giáo hoàng là một trong những thời khắc ấn tượng nhất trong tập sách, sẽ được xuất bản tại Hoa Kỳ vào ngày 03/11 bởi nhà xuất bản Bloomsbury dưới tên gọi Last Testament: In His Own Words.

“Dĩ nhiên tôi đã được đề cập đến thật nhiều trước đó”, Đức Giáo Hoàng hưu nói tiếp. “Nhưng tôi thật sự không thể coi điều đó là nghiêm túc. Tôi nghĩ điều đó không thể xảy ra; rằng điều đó là thật vô lý”.

Đức Benedict nói rằng khi các hồng y qui tụ tại mật nghị tại Vatican để bầu chọn người kế vị Đức Gioan Phaolô nhiều người đã “giáo huấn người sẽ được bầu chọn, có thể nói, nói rằng người ấy phải thế này thế kia – như thể là người ấy không cảm thấy phải vác thập giá lên vai mình vậy – trao phó bản thân mình cho đa số 2/3, và thấy rằng quyết định như là một dấu chỉ”.

“Đây là một nghĩa vụ nội tâm của người ấy”, Ngài nói. “Nghĩa vụ ấy được thực thi với quá nhiều sức nặng và phẩm giá mà tôi tin nếu đại đa số các hồng y thật sự chọn tôi, thì Thiên Chúa đang tuyển chọn tôi, và rồi tôi phải chấp nhận điều ấy”.

Tập sách dựa trên những cuộc trao đổi mà Đức Benedict thực hiện với phóng viên người Đức Peter Seewald, người mà ông đã xuất bản một cuốn sách phỏng vấn dài trong suốt triều đại giáo hoàng của Ngài. Trong phần giới thiệu của mình với tập sách, ông Seewald nói các cuộc phỏng vấn được thực hiện “ngay trước và sau” khi Đức Benedict từ nhiệm vào năm 2013 và rằng Đức Giáo Hoàng hưu đã phê chuẩn nội dung trên toàn bộ cuốn sách.

Một số tư liệu từ tập sách đã được đăng tải bằng tiếng Ý vào Thứ Năm, với những trích dẫn được in trên tờ báo Corriere della Sera.

Trong những cuộc trao đổi đầy đủ, Đức Giáo Hoàng Benedict nói với Seewald rằng mặc dù Ngài suy xét là sẽ không chấp nhận sự bầu chọn Ngài điều mà “Tôi biết sau đó, một cách nào đó, rằng tôi không thể chỉ đơn giản nói tiếng không”. Ngài lặp lại những nhận định trước đó rằng việc bầu chọn được các hồng y thực hiện để chọn Ngài mà Ngài cảm thấy “như một cái máy chém”.

Không có Gioan Phaolô III

Đức Giáo Hoàng hưu cũng cho biết rằng Ngài không bao giờ suy xét đến việc chọn tước hiệu Gioan Phaolô III.

“Tôi cảm thấy rằng điều đó thật không phù hợp, bởi vì một tiêu chuẩn đã được lập ra ở đó mà tôi không thể phù hợp”, Đức Benedict nói. “Tôi không thể là một Gioan Phaolô III. Tôi là một tính cách khác, được cắt ra từ một mảnh vải khác. Tôi có một đặc sủng khác, hay nói đúng hơn là chẳng có đặc sủng gì”.

Đức Benedict nói rằng Ngài nghĩ rằng triều đại giáo hoàng của Ngài sẽ là một triều đại ngắn.

“Tôi không nghĩ rằng tôi sẽ có đủ sức mạnh”, Đức Benedict nói. “Tôi không thể khởi sự bất cứ một điều gì mang tính dài hạn”.

“Người ta phải làm điều mà người ta có thời gian”, Ngài nói tiếp. “Tôi ý thức rằng nhiệm vụ của tôi là một kiểu khác: rằng tôi phải nỗ lực trên hết là thể cho thấy đức tin có nghĩa là gì trong thế giới hiện đại, và hơn nữa, nhấn mạnh tính trọng tâm của niềm tin vào Thiên Chúa, và mang lại cho người dân lòng can đảm để có niềm tin, lòng can đảm để sống niềm tin cách cụ thể trong thế giới”.

Khi được hỏi về những thời khắc khó khăn nhất trong những ngày đầu của triều đại giáo hoàng của Ngài, Đức Benedict nói một điểm đầy hài hước.

“Tôi gặp khó khăn lớn với những chiếc khuy măng sét”, Ngài nói, đề cập rằng Ngài hiếm khi nào đeo chúng trước khi được bầu chọn. “Thậm chí chúng còn làm tôi cảm thấy phiền toái, vì thế tôi nghĩ rằng bất cứ ai phát minh ra chúng phải ở trong tận thẳm sâu của lửa luyện tội”.

Ông Seewald sau đó dẫn Đức Benedict qua một số thời khắc khó khăn nhất trong triều đại giáo hoàng của Ngài, hỏi về nhận định của Ngài về một số vụ bê bối đã được đưa ra ánh sáng từ năm 2005-2013.

Lạm Dụng Tình Dục Hàng Giáo Sĩ

Trả lời cho câu hỏi về việc giải quyết nạn lạm dụng tình dục hàng giáo sĩ của Ngài, Đức Giáo Hoàng hưu nói đến những bước mà Ngài thực hiện để làm bứng rễ những linh mục lạm dụng trong thời gian Ngài là người đứng đầu Bộ Giáo Lý Đức Tin của Vatican. Đức Hồng Y Joseph Ratzinger, Đức Giáo Hoàng Benedict tương lai, đã dẫn dắt thánh bộ từ năm 1981 cho đến khi Ngài được chọn làm giáo hoàng.

“Ngay lập tức tôi nắm bắt vấn đề khi chúng xuất hiện với tôi”, Đức Benedict nói. “Đầu tiên Bộ Giáo Sĩ đã công bố về mặt pháp lý. Nhưng tôi thấy rằng mối liên hệ chặt chẽ cần thiết chưa được thực hiện, và rồi tôi đặt nó trong thẩm quyền của Bộ Giáo Lý Đức Tin”.

“Tôi ý thức rằng đó là một nhiệm vụ rất khó, và rằng chúng tôi sẽ kinh qua sự chỉ trích”, Ngài nói tiếp. “Nhưng tôi cũng biết rằng chúng tôi có những người có khả năng tốt hơn để giải quyết. Sự thật là khi Bộ Giáo Lý Đức Tin giải quyết vấn đề này thì cũng là một tín hiệu cho thấy nhiệm vụ này là ưu tiên cao nhất đối với Giáo Hội”.

Khi được hỏi liệu Đức Gioan Phaolô II có giải quyết vấn đề một cách nhiệt thành đủ không, Đức Benedict trả lời: “Điều đó luôn tuỳ thuộc vào thông tin”.

“Khi Ngài đã có được thông tin đầy đủ và thấy điều gì đang diễn ra, Ngài đã hoàn toàn tin rằng người ta phải giải quyết nó hết mình”, Đức Benedict nói. “Theo Giáo Luật hiện hành thì không thể giải quyết hết những hình phạt nghiêm khắc nhất. Do đó tôi nói rằng chúng tôi cần những thiết lập mới. Ngay lập tức Đức Giáo Hoàng cho tôi toàn quyền về vấn đề này. Chúng tôi tạo nên những qui định và định chế mới, chỉ để giải quyết vấn đề”.

Rò Rỉ Vatileaks

Đức Benedict cũng nói về cái gọi là vụ bê bối rò rỉ thông tin Vatican (Vatileaks), trong vụ mà người quản gia giáo hoàng, Paolo Gabriele cuối cùng cũng đã bị buộc tội về việc làm rò rỉ tài liệu mật.

“Vụ việc Paolo Gabriele là một vụ việc nguy hại”, Đức Giáo Hoàng hưu nói. “Nhưng trước hết, tôi không trách cứ - ông ta đã bị các nhà chức trách họ kiểm tra và họ đưa ra toà – và thứ hai, người ta phải suy xét những vụ thế này theo nghĩa con người. Tôi không thấy bất kì một sự thất bại nào về phía tôi”.

“Điều đó chỉ đơn giản là khó hiểu đối với tôi”, Ngài tiếp tục nói. “Ngay cả khi tôi gặp người ấy thì tôi không thể hiểu nổi làm thế nào mà người ta lại có thể làm một điều như thế. Điều được mong đợi từ đó là gì. Tôi không thể đi sâu vào kiểu tâm lý này”.

Nói về việc từ nhiệm năm 2013 của Ngài, Đức Benedict nói Ngài quyết định nghỉ vào khoảng đâu đó Tháng 08/2012. Ngài nói chuyến thăm vào Tháng 03/2012 đến Mexico và Cuba “đã thực sự có tư tưởng ấy” nhưng lúc đầu Ngài nghĩ rằng Ngài sẽ tiếp tục làm Giáo Hoàng đến năm 2014.

Sau khi Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới tại Rio de Janeiro, Bazil đã chuyển từ năm 2014 xuống 2013, Đức Benedict nói Ngài quyết định sẽ nghỉ hưu trước sự kiện đó.

Chỉ trước khi đọc lớn tiếng bản tuyên bố bằng tiếng Latinh về việc từ nhiệm của Ngài trước các hồng y và giám mục tại Vatican vào ngày 11/02/2013, Đức Giáo Hoàng hưu nói Ngài tự hỏi chính Ngài: “Nhân loại sẽ nói gì khi tôi đứng đó?”

“Dĩ nhiên, trước công chúng, thì đó là một bước mới và phi thường, đó là điều mà tôi thấy”, Ngài nói tiếp. “Nhưng tôi đã vật lộn với điều đó trong nội tâm trong suốt thời gian, vì thế cái ngã nội tâm của tôi một cách nào đó đã thực sự tàn tạ. Xét theo bối cảnh này thì đó không phải là một ngày của sự đau khổ đặc biệt đối với tôi”.

Khi Từ Nhiệm: “Ngay cả vai trò của một linh mục cũng dừng”

Đức Benedict cũng trả lời cho những người chỉ trích là những người nói những tác động của tuổi tác là không đủ lý do đối với một Giáo Hoàng để từ nhiệm.

“Giáo Hoàng phải thực hiện những việc cụ thể, phải giữ cho toàn bộ tình hình ở trong tầm nhìn của mình, phải biết đặt những ưu tiên nào, và tương tự thế”, Ngài nói. “Điều này trải rộng từ việc tiếp đón những vị đứng đầu nhà nước, tiếp đón các giám mục – những vị mà người ta phải có khả năng đi sâu vào cuộc trao đổi thân mật – đến những quyết định diễn ra hằng ngày”.

“Ngay cả khi bạn nói một vài điều như thế này cũng có thể bị loại trừ, còn đó quá nhiều thứ thiết yếu, việc mà, nếu khả năng thực hiện chúng không còn nữa – ít nhất là đối với tôi; thì một ai đó khác có thể xét đến – giờ đây là thời điểm thuận tiện để bước ra khỏi ngai toà”, Ngài tiếp tục.

Đức Benedict cũng trả lời cho những người nói rằng việc làm của Ngài “làm tục hoá” cương vị giáo hoàng.

“Tôi phải trả lời về điều đó: ngay cả vai trò của một linh mục cũng dừng lại”, Đức Giáo Hoàng hưu nói. “Dĩ nhiên, một linh mục không dừng lại việc là một linh mục, nhưng vị ấy sẽ thoát ra khỏi trách nhiệm cụ thể. Người ấy vẫn cứ là một linh mục, theo một nghĩa sâu, trong một mối quan hệ sâu đặc biệt vốn có đó trách nhiệm, nhưng không phải là những nhiệm vụ hằng ngày như thế này nữa. Điều đó cũng tương tự với các giám mục”.

“Tôi nghĩ điều đó cũng rõ ràng rằng Đức Giáo Hoàng không phải là một siêu nhân và sự hiện hữu thuần tuý của Ngài không đủ để thực hiện vai trò của mình, hơn thế Ngài thực thi một chức năng”, Ngài tiếp tục.

“Nếu vị giáo hoàng từ nhiệm, thì người ấy vẫn theo một nghĩa nội tại ở trong trách nhiệm mà vị ấy đã mang lấy, nhưng không còn về mặt chức năng nữa. Theo đó người ta hiểu rằng vai trò của một Giáo Hoàng đã không mất đi tầm quan trọng của nó, ngay cả yếu tố con người của vai trò có lẽ trở nên rõ ràng hơn nữa”.

Không Có Sự Tách Biệt Với Đức Giáo Hoàng Phanxicô

Đức Benedict cũng làm rõ rằng Ngài không thấy “sự tách biệt” giữa triều đại của Ngài với triều đại của người kế nhiệm Ngài, Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

“Nếu người ta tách bạch mọi thứ, đưa chúng ra khỏi ngữ cảnh, thì người ta có thể tạo nên những đối nghịch, nhưng sẽ không nếu người ta nhìn vào toàn thể”, Đức Giáo Hoàng hưu nói. “Có thể có một trọng điểm khác, dĩ nhiên, nhưng không có sự đối nghịch”.

Đức Giáo Hoàng hưu cũng dành lời ca tụng tông huấn năm 2013 của Đức Giáo Hoàng Phanxicô Evangelii Gaudium (“Niềm Vui Tin Mừng”).

“Đó không phải là văn kiện ngắn, nhưng đó là một văn kiện tuyệt vời, và được viết một cách đầy thú vị”, Ngài nói. “Chắc chắn không phải tất cả văn kiện đều do chính Ngài viết, nhưng đa phân là rất cá nhân”.

Khi nói về những nhiệm vụ của một giáo hoàng, Đức Benedict cũng nói về những ấn tượng của Ngài với các vị lãnh đạo thế giới.

Các Lãnh Đạo Thế Giới

Tổng Thống Hoa Kỳ Barrack Obama, Ngài nói, là “một nhà chính trị tuyệt vời, dĩ nhiên, là người biết điều gì cần phải thực hiện để thành công, và có những ý tưởng nhất định mà chúng tôi không thể cùng chung, nhưng ông ta không chỉ là người khéo léo đối với tôi, mà chắc chắn còn là một người có suy tư nữa”.

“Tôi cảm thấy ôn ta tìm kiếm cuộc gặp gỡ giữa chúng tôi, và ông ta biết lắng nghe”, Đức Benedict nói. Tổng Thống Nga Vladimir Putin, Ngài nói, “rất thú vị”.

“Chắc chắn tôi tin rằng ông – dĩ nhiên là một người của quyền lực – một cách nào đó chịu ảnh hưởng bởi sự cần thiết của niềm tin”, Đức Benedict nói. “Ông là một người thực tế. Ông thấy được Nước Nga chịu sự tàn phá về đạo đức thế nào”.

“Ngay cả trong tư cách là một người yêu nước, thì người ta cũng sẽ muốn Nước Nga có lại sức mạnh lớn lao, ông ta thấy rằng sự tàn phá của Kitô Giáo đang đe doạ huỷ diệt Nước Nga”, Đức Giáo Hoàng hưu tiếp tục. “Một con người thì cần có Thiên Chúa, ông ta thấy điều đó khá rõ ràng, và ông chắc chắn chịu ảnh hưởng bởi điều đó cả về mặt nội tâm nữa”.

Trong số những điều thú vị khác trong cuốn sách, Đức Giáo Hoàng Benedict cho biết một số lời cầu nguyện mà Ngài yêu thích và thường đọc. Ba lời cầu nguyện, khá thú vị là, thuộc về anh em Dòng Tên: Thánh Ignatius Loyola, Thánh Phanxicô Xavier, và Thánh Canisius.

Đức Benedict đặc biệt khen ngợi điều mà Thánh Canisius gọi là “lời cầu nguyện chung” một lời nguyện xin Thiên Chúa “biết nhìn bằng đôi mắt thương xót nhưng không của Ngài đến nỗi lo âu, buồn khổ và cần thiết của chúng ta” và tỏ lòng thương xót đến tất cả mọi Kitô Hữu trung thành.

Đức Giáo Hoàng hưu nói rằng “phù hợp và tuyệt vời không hề đổi thay”.

Joshua J. McElwee

Joseph C. Pham (Chuyển ngữ từ National Catholic Reporter)