Skip to main content
Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Buổi Triều Yết Chung (Vatican Media)

Đức Giáo Hoàng Phanxicô - Nếu chúng ta không quan tâm đến nhau, thì chúng ta không thể chữa lành thế giới

Bài Giáo Lý về Chữa Lành Thế Giới của Đức Giáo Hoàng Phanxicô được phát sóng trực tuyến từ Thư Viện Phủ Giáo Hoàng, Vatican, trong Buổi Triều Yết Chung, Thứ Tư, 12/08/2020.

Anh chị em thân mến, xin chào buổi sáng!

Cơn đại dịch đã làm sáng tỏ mọi người đã bị tổn thương và có liên hệ với nhau thế nào. Nếu chúng ta không quan tâm lẫn nhau, khởi đi từ người thấp bé nhất, với những người bị ảnh hưởng nhất, gồm cả công trình tạo dựng, thì chúng ta không thể chữa lành thế giới được.

Thật đáng khen ngợi là sự nỗ lực của qúa nhiều người đang làm chứng về tình bác ái con người và Kitô Giáo đối với người thân cận, tự tận hiến bản thân họ cho người đau bệnh ngay cả phải nguy hiểm đến sức khoẻ của chính họ. Họ là những người hùng! Tuy nhiên, con coronavirus không chỉ là một căn bệnh cần chống trả, mà thay vào đó, đại dịch này còn chiếu ánh sáng trên những căn bệnh xã hội theo nghĩa rộng hơn. Một trong những căn bệnh này là một cái nhìn méo mó về con người, một cách tiếp cận phớt lờ đi phẩm giá con người và tính cách có liên hệ của con người. Đôi khi chúng ta nhìn vào người khác như những đồ vật, cần được sử dụng và loại bỏ. Trong thực tế, kiểu tầm nhìn này đang làm mù loà và nuôi dưỡng một nền văn hoá quẳng đi mang tính cá nhân và gây hấn, vốn biến con người thành một thứ hàng hoá tiêu dùng (x. Tông Huấn Evangelii Gaudium, 53; Tông Thư Laudato Si’ [LS], 22).

Thay vào đó, dưới ánh sáng của niềm tin chúng ta biết rằng Thiên Chúa nhìn vào người nam và người nữ theo cách khác. Ngài tạo nên chúng ta không phải như những đồ vật mà là người được yêu và có khả năng yêu thương, theo hình ảnh và giống như Ngài (x. St 1:27). Bằng cách này Ngài ban cho chúng ta một phẩm giá độc nhất, khi mời gọi chúng ta sống trong sự hiệp thông với Ngài, trong sự hiệp thông với anh chị em chúng ta, với sự tôn trọng dành cho toàn bộ công trình tạo dựng. Trong sự hiệp thông, trong sự hoà hợp, chúng ta có thể nói vậy. Công trình tạo dựng là sự hoà hợp mà trong đó chúng ta được mời gọi để sống. Và trong sự hiệp thông này, trong sự hoà hợp này vốn là sự hiệp thông, Thiên Chúa ban cho chúng ta khả năng sinh sản và bảo vệ sự sống (x. St 1:28-29), để canh tác và giữ gìn đất đai (x. St 2:15; LS, 67). Thật rõ ràng là người ta không thể sinh sản và bảo vệ sự sống nếu không có sự hoà hợp; nó sẽ bị phá huỷ.

Chúng ta có một trường hợp điển hình về cách nhìn mang tính chủ nghĩa cá nhân ấy, một cách nhìn vốn không phải là sự hoà hợp, trong các Tin Mừng, trong yêu cầu đã được thưa lên cùng Chúa Giêsu từ người mẹ của các môn đệ Gia-cô-bê và Gioan (x. Mt 20:20-38). Bà muốn các con của bà ngồi bên hữu và bên tả của vị tân vương. Nhưng Chúa Giêsu đưa ra một kiểu tầm nhìn khác: tầm nhìn về sự phục vụ và về việc hy sinh mạng sống mình vì người khác, và Ngài khẳng định điều đó bằng việc ngay lập tức khôi phục khả năng nhìn cho hai người mù và biến họ thành môn đệ của Ngài (x. Mt 20:29-34). Việc tìm cách leo núi trong cuộc sống, để trở nên bề trên của người khác, sẽ phá huỷ sự hoà hợp. Đó là luận lý của sự thống trị, của việc thống trị người khác. Sự hoà hợp là một thứ gì khác: đó là sự phục vụ.

Do đó, chúng ta hãy nài xin Thiên Chúa ban cho chúng ta đôi mắt biết chú ý đến những người anh chị em của chúng ta, đặc biệt là những người đang đau khổ. Là các môn đệ của Chúa Giêsu chúng ta không muốn trở nên thờ ơ hay chủ nghĩa cá nhân. Đây là hai thái độ không dễ chịu gì đang đi ngược lại với sự hoà hợp. Thờ ơ: Tôi nhìn theo cách khác. Chủ nghĩa cá nhân: chỉ nhìn ra vì lợi ích cá nhân mình. Sự hoà hợp mà Thiên Chúa tạo ra đòi hỏi chúng ta nhìn vào người khác, những nhu cầu của người khác, những vấn đề của người khác, trong sự hiệp thông. Chúng ta muốn nhìn nhận phẩm giá con người nơi mỗi người, bất luận sắc tộc của họ là gì, ngôn ngữ hay hoàn cảnh của họ là gì. Sự hoà hợp dẫn bạn đến việc nhìn nhận phẩm giá con người, sự hoà hợp ấy do Thiên Chúa tạo ra, với con người làm trung tâm.

Công Đồng Vatican II nhấn mạnh rằng phẩm giá này là bất khả xâm phạm, vì nó “được tạo ra theo hình ảnh Thiên Chúa” (Hiến Chế Mục Vụ Gaudium et Spes, 12). Nó hệ tại ở nền tảng của mọi đời sống xã hội và quyết định nguyên tắc vận hành của nó. Trong nền văn hoá hiện đại, tham chiếu gần nhất đối với nguyên tắc phẩm giá bất khả xâm phạm của con người là Tuyên Ngôn Hoàn Vũ về Quyền Con Người, mà Thánh Gioan Phaolô II đã xác định là “một cột mốc trên hành trình dài và gian khó của con người”, và như “một trong những sự thể hiện cao nhất của lương tâm con người”. Các quyền không chỉ là mang tính cá nhân, mà còn mang tính xã hội; đó là các dân tộc, các quốc gia. Thực vậy, con người trong phẩm giá của mình, là một thực thể mang tính xã hội, được tạo nên theo hình ảnh của Thiên Chúa, Duy Nhất và Ba Ngôi. Chúng ta là những thực thể mang tính xã hội; chúng ta cần phải sống trong sự hoà hợp xã hội này, nhưng khi có sự ích kỷ, cái nhìn của chúng ta không chạm đến người khác, đến cộng đồng, nhưng lại tập trung vào chính bản thân chúng ta, và điều này làm cho chúng ta nên tồi tệ, ngổ nghịch và ích kỷ, phá huỷ sự hoà hợp.

Sự nhận biết được đổi mới này về phẩm giá của mọi con người nhân loại có những áp dụng mang tính xã hội, kinh tế và chính trị nghiêm túc. Khi nhìn vào người anh chị em của chúng ta và toàn thể công trình tạo dựng như một quà tặng được nhận lãnh từ tình yêu của Chúa Cha sẽ gợi lên hành vi, sự quan tâm và tự hỏi mang tính chú ý. Bằng cách này người tín hữu, khi chiêm ngắm người thân cận của mình là anh em hay chị em, chứ không phải như người xa lạ, sẽ nhìn vào người ấy một cách thương cảm và đồng cảm, chứ không phải khinh khi hay với sự thù nghịch. Chiêm ngắm thế giới dưới ánh sáng của niềm tin, với sự trợ giúp của ân sủng, chúng ta nỗ lực phát triển sự sáng tạo và lòng nhiệt thành của chúng ta để giải quyết các thử thách của quá khứ. Chúng ta hiểu và phát triển các khả năng của chúng ta vốn xuất phát từ niềm tin, như những quà tặng từ Thiên Chúa cần phải được đặt vào sự phục vụ nhân loại và công trình tạo dựng.

Trong khi tất cả chúng ta đang làm việc để tìm cách chữa lành loại virus này vốn đang chạm đến mọi người không phân biệt, thì niềm tin dạy chúng ta hãy dấn thân chính mình cách nghiêm túc và tích cực để chiến đấu chống lại sự thờ ơ khi đối diện với những vi phạm phẩm giá con người.

Nền văn hoá thờ ơ này vốn đi kèm với nền văn hoá quẳng đi: những điều vốn không ảnh hưởng tới tôi, thì không làm cho tôi quan tâm. Niềm tin luôn đòi hỏi chúng ta phải để cho bản thân mình được chữa lành và hoán cải khỏi thứ chủ nghĩa cá nhân của chúng ta, bất luận cá nhân hay tập thể; chủ nghĩa cá nhân theo đảng phái, là một ví dụ.

Xin Thiên Chúa “khôi phục cái nhìn của chúng ta” để có thể tái khám phá lại việc là thành viên của một gia đình nhân loại nghĩa là gì. Và xin cho cái nhìn này được biến thành những hành động cụ thể của lòng thương cảm và sự tôn trọng mọi người và chăm sóc và bảo vệ ngôi nhà chung của chúng ta.

Joseph C. Pham (Chuyển ngữ từ ZENIT)