Skip to main content
ĐGH Phanxicô chào khách hành hương trong buổi triều yết ngày 04/01/2017  (ANSA)

ĐGH Phanxicô - Về Sự Than Khóc và Niềm Hy Vọng

Bài Giáo Lý của Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Buổi Triều Yết Chung hàng tuần tại Hội Trường Phaolô VI, ngày 04/01/2017.

Anh Chị Em Thân Mến, xin chào buổi sáng!

Trong bài giáo lý hôm nay tôi muốn suy tư cùng các bạn về hình tượng người phụ nữ là người nói cho chúng ta về niềm hy vọng khi sống trong sự than khóc – niềm hy vọng sống trong sự than khóc. Đó chính là bà Ra-khen, vợ ông Gia-cóp và mẹ của ông Giuse và Ben-gia-min, bà là người mà như Sách Sáng Thế thuật lại, đã chết khi sinh hạ người con thứ hai của bà, Ben-gia-min.

Tiên tri Giê-rê-mia lấy bà Ra-khen làm tham chiếu khi nói với người dân Israen trong cuộc lưu đày để an ủi họ, với những lời đầy cảm xúc và chất thơ; có nghĩa là, ông lấy sự than khóc của bà Ra-khen nhưng mang lại niềm hy vọng:

Do đó Ðức Chúa phán thế này: "Người ta nghe có tiếng khóc ở Ra-ma, tiếng khóc than ai oán: Ðó là tiếng bà Ra-khen khóc thương con cái mình, bà không muốn được an ủi về những người con ấy, vì nay chúng chẳng còn” (Gr 31:15). Trong những câu này, tiên tri Giê-rê-mia trình bày ề người phụ nữ này của dân tộc ông, nữ đại tổ phụ của bộ tộc ông, trong một thực tại đau buồn và than khóc, nhưng đồng thời với một tiềm năng về một sự sống không tưởng tượng được. Bà Ra-khen, một người trong trình thuật Sáng Thế đã chết khi hạ sinh con và đón nhận lấy cái chết ấy để cho con bà giờ đây được sống, thay vào đó, được vị tiên tri trình bày lại như đang sống tại Ra-ma, nơi mà những người bị trục xuất qui tụ lại, khóc thương cho con cái mình là những người theo một nghĩa nhất định là đã chết bởi bị lưu đày; các con cái mà như chính bà nói, “chẳng con”, đã ra đi mãi mãi.

Và, vì điều này, bà Ra-khen không muốn được an ủi. Sự khước từ của bà diễn tả chiều sâu của nỗi thống khổ và đắng cay của sự khóc than của bà. Khi đối diện với sự bi đát của việc mất con, một người mẹ không thể chấp nhận những lời nói hay cử chỉ của sự an ủi, là những điều vốn không đủ, nhưng có khả năng xoa dịu nỗi đau của một vết thương vốn không thể và sẽ không được chữa lành được – một nỗi khổ tỷ lệ thuận với tình yêu.

Mọi người mẹ đều biết hết điều này; và có quá nhiều các bà mẹ, ngày nay cũng thế, là những người đang than khóc, những người không khước từ trước sự mất đi một người con, không thể an ủi khi đối diện với một cái chết vốn không thể chấp nhận. Bà Ra-khen khép lại ở nơi chính bản thân bà nỗi sầu khổ của tất cả mọi người mẹ trên thế giới, thuộc mọi thời đại, và những giọt nước mắt của mọi người đang than khóc vì những sự mất mát không thể vãn hồi được.

Sự khước từ này của bà Ra-khen, một người không muốn được ủi an, cũng dạy cho chúng ta thật nhiều sự tinh tế cần thiết khi đối diện với nỗi thống khổ của người khác. Nói về niềm hy vọng đối với một người đang tuyệt vọng cần phải chia sẻ nỗi tuyệt vọng của người ấy, để lau giọt nước mắt từ gương mặt của người đang đau khổ cần hiệp nhất với nỗi đau khổ của người ấy. Chỉ như thế thì những lời của chúng ta mới thật sự có khả năng mang lại một ít hy vọng. Và nếu tôi không thể nói thật nhiều lời – than khóc, đau buồn, thì tốt hơn là nên thinh lặng – một sự chăm sóc, một cử chỉ và không có lời nói.

Và Thiên Chúa, với sự tinh tế của Ngài và tình yêu của Ngài, đáp trả sự than khóc của bà Ra-khen bằng những lời thật chứ không phải nguỵ tạo, do đó, thực vậy bản văn của tiên tri Giê-rê-mia tiếp tục:

“Ðức Chúa phán thế này: ‘Thôi đừng than khóc nữa, hãy lau khô dòng lệ trên đôi mắt, vì công lao của ngươi sẽ được đền bù: - sấm ngôn của Ðức Chúa - chúng sẽ rời bỏ đất quân thù trở về. Như thế, tương lai ngươi sẽ tràn trề hy vọng: - sấm ngôn của Ðức Chúa - con cái ngươi sẽ trở về bờ cõi mình’” (Gr 31:16-17). Thực vậy, vì lời than khóc của người mẹ, thì lại có niềm hy vọng cho những người con, những người sẽ lại tiếp tục sống.

Người phụ nữ này, chấp nhận cái chết ngay lúc sinh con, để con trai của bà được sống... bà và tiếng than khóc của bà giờ đây là nguồn cội của một sự sống mới cho các con cái bị lưu đày của bà, [những người vốn là] các tù nhân, đang ở xa quê hương của mình. Trước nỗi sầu khổ và than khóc đắng cay của bà Ra-khen, Thiên Chúa đáp trả bằng một lời hứa vốn giờ đây có thể đối với bà là một nguồn động lực cho sự an ủi thật sự: người dân sẽ có thể trở về từ cuộc lưu đày và sống trong niềm tin, và sự tự do, mối quan hệ của họ với Thiên Chúa. Những giọt nước mắt tạo nên niềm hy vọng. Và điều này không dễ gì để hiểu, nhưng đó là sự thật. Nhiều lần trong cuộc sống của chúng ta nước mắt gieo niềm hy vọng; chúng là những hạt giống của niềm hy vọng.

Như chúng ta biết, đoạn này của Giê-rê-mia sau đó được tác giả tin mừng Mát-thêu lấy lại và áp dụng cho sự diệt chủng các trẻ em vô tội (x. 2:16-18). Một đoạn đặt chúng ta trước sự bi đát của việc giết chết mạng người nhỏ bé, trước sự kinh khiếp của quyền lực vốn nguyền rủa và tiêu diệt sự sống. Trẻ em tại Bêlem đã chết vì Chúa Giêsu. Và Ngài, một Con Chiên vô tội, sau đó tới lượt Ngài cũng chết vì tất cả chúng ta. Con Thiên Chúa đi vào trong nỗi đau của con người. Chúng ta đừng quên điều này.

Khi một người đến với tôi và hỏi tôi những câu hỏi khó, chẳng hạn: “Thưa Cha, xin cho con biết, tại sao trẻ em lại phải chịu đau khổ?” Tôi thật sự không biết phải trả lời gì. Tôi chỉ nói: “Hãy nhìn vào Đấng Chịu Đóng Đinh: Thiên Chúa đã trao ban cho chúng ta Con của Ngài, Ngài chịu đau khổ, và có lẽ bạn sẽ tìm thấy câu trả lời ở đó”. Nhưng những câu trả lời từ đây [Ngài chỉ lên đầu] sẽ không có. Chỉ bằng việc nhìn lên tình yêu của Thiên Chúa vốn trao ban Con của Ngài, Đấng trao ban mạng sống của Ngài vì chúng ta, mới có thể chỉ ra một con đường của sự ủi an. Và vì điều này chúng ta nói rằng Con Thiên Chúa đã đi vào nỗi đau của con người; Ngài đã thông phần và chấp nhận sự chết; Lời của Ngài là lời an ủi cách tỏ tường, vì lời ấy được sinh ra từ sự than khóc.

Và trên Thập Giá chính là Ngài, Chúa Con chịu chết, Đấng mang lại sự phong nhiêu mới cho Mẹ Ngài, trao phó Mẹ cho môn đệ của Ngài và đặt Mẹ là Mẹ của mọi người tin. Sự chết đã bị chinh phục, và do đó lời tiên tri của Giê-rê-mia đạt tới sự thành toàn. Những giọt nước mắt của Mẹ Maria cũng như những giọt nước mắt của bà Ra-khen, tạo nên niềm hy vọng và sự sống mới. Xin cám ơn các bạn.

Joseph C. Pham (Chuyển ngữ từ ZENIT)