Thông điệp Ngày Thế Giới Hoà Bình: không có hoà bình nếu không có "nền văn hoá chăm sóc"

Vatican (MAS) – Trong thông điệp của Ngài dành cho Ngày Thế Giới Hoà Bình của Giáo Hội, Đức Giáo Hoàng Phanxicô kêu gọi cộng đồng quốc tế và mọi cá nhân hãy nuôi dưỡng một “nền văn hoá quan tâm” bằng tiến bước trên “con đường của tình huynh đệ, công lý và hoà bình giữa các cá nhân, các cộng đồng, các dân tộc và các quốc gia”.

“Không thể có hoà bình mà không có một nền văn hoá chăm sóc”, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh trong thông điệp của Ngài cho Ngày Thế Giới Hoà Bình Lần Thứ 54, được tổ chức vào ngày 1/1/2021, đã được Vatican công bố vào ngày Thứ Năm.

Đức Thánh Cha kêu gọi “một sự dấn thân chung, cổ võ và mang tính đón nhận” đối với việc bảo vệ và cổ võ phẩm giá và thiện ích của hết mọi người, một sự sẵn lòng để thể hiện sự quan tâm và lòng thương cảm, để làm việc vì sự hoà giải và chữa lành, và để xúc tiến một sự tôn trọng và chấp nhận”. Trong nhiệm vụ này, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đưa ra các nguyên tắc của giáo huấn xã hội của Giáo Hội như là một kim chỉ nam trên con đường hoà bình.

Được Đức Giáo Hoàng Paul VI thiết lập vào năm 1967, Ngày Thê Giới Hoà Bình lần thứ I được tổ chức vào ngày 1/1/1968. Vào Ngày Năm Mới, Giáo Hội cũng mừng lễ Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa.

“Một Nền Văn Hoá Chăm Sóc như Con Đường Hoà Bình” là chủ đề cho thông điệp của Đức Giáo Hoàng, nói với các nhà lãnh đạo nhà nước và chính phủ, các nhà lãnh đạo các tổ chức quốc tế, các nhà lãnh đạo tinh thần và các tín đồ cảu các tôn giáo khác nhau, và với hết mọi người nam nữ thiện chí.

Các bài học từ nạn dịch

Đức Giáo Hoàng Phanxicô bắt đầu thông điệp của Ngài khi nhấn mạnh đến “cuộc khủng hoảng đồng loạt về Covid-19” đã trở nên nghiêm trọng có liên hệ sâu sắc đến các cuộc khủng hoảng về khí hậu, thực phẩm, kinh tế, và di dân, tạo ra sự đau buồn lớn lao và nỗi khổ cho nhiều người. Ngài dùng cơ hội này để kêu gọi các nhà lãnh đạo chính trị và các thành phần từ hãy nỗ lực để đảm bảo việc sử dụng các loại vaccine Covid-19 và các loại công nghệ thiết yếu cần thiết cho việc chăm sóc người bệnh, người nghèo và những người bị tổn thương nhất.

Cùng với nạn dịch, Đức Giáo Hoàng cũng nhấn mạnh đến một sự gia tăng nơi các hình thức của chủ nghĩa quốc gia, chủ nghĩa sắc tộc và bệnh sợ người nước ngoài, và các cuộc chiến và mâu thuẫn vốn chỉ mang lại sự chết và sự huỷ diệt khi xuất hiện nạn dịch. Những biến cố này và biến cố khác của năm 2020, Ngài nói, đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quan tâm đến nhau và công trình tạo dựng trong các nỗ lực của chúng ta để xây dựng một xã hội huynh đệ hơn. Do đó, “Một Nền Văn Hoá Chăm Sóc như là Con Đường Hoà Bình” là một “cách chống lại nền văn hoá thờ ơ, lãng phí và đối đầu vốn đang quá thắng thế trong thời đại chúng ta”, Ngài nói.

Sự tiến hoá cuả Nền Văn Hoá Chăm Sóc của Giáo Hội

Đức Thánh Cha đưa sự tiến hoá của Nền Văn Hoá Chăm Sóc của Giáo Hội về với sách đầu tiên của Kinh Thánh đến Chúa Giêsu, qua giáo hội thời sơ khai đến thời đại chúng ta.

Sau khi tạo dựng thế giới, Thiên Chúa uỷ thác thế giới này cho Adam để “canh tác và chăm sóc”. Sự đáp trả của Cain trước Thiên Chúa – “Con có phải là người chăm sóc em con?” – sau khi giết chết em mình là Abel, là một sự nhắc nhớ rằng tất cả chúng ta đều là những người chăm sóc nhau. Sự bảo về Thiên Chúa đối với Cain, bất chấp tội ác của ông, xác nhận về phẩm giá bất khả xâm phạm của con người được tạo dựng theo hình ảnh và giống như Thiên Chúa. Sau đó, việc thiết lập ngày Sabbath nhằm khôi phục trật tự xã hội và sự quan tâm dành cho người nghèo, trong khi Năm Thánh lại mang lại một thời gian nghỉ ngơi cho đất đai, cho các nô lệ và những người đang mắc nợ. Tất cả điều này, Đức Giáo Hoàng nói, cho thấy rằng “mọi sự kết nối với nhau, và rằng sự chăm sóc đúng đắn dành cho đời sống chúng ta và mối quan hệ của chúng ta với thiên nhiên thì không thể tách ra khỏi tình huynh đệ, công lý và sự trung thành với người khác”.

Tình yêu của Chúa Cha dành cho nhân loại, Đức Giáo Hoàng nói, tìm thấy được sự mạc khải tối thượng của nó nơi Chúa Giêsu, Đấng đã kêu gọi các môn đệ của Ngài làm y như vậy. Các Kitô Hữu thời sơ khai theo gương Chúa Giêsu bằng việc chia điều họ có và chăm sóc cho người đang thiếu thốn, do đó làm cho cộng đồng của họ thành một ngôi nhà đón nhận.

Ngày này, Giáo Hội có “nhiều tổ chức để cứu trợ cho các nhu cầu của con người: các bệnh viện, các nhà dành cho người nghèo, các trại trẻ mồ côi, các nhà tế bần, các nơi cư trú dành cho các du khách…”

Giáo huấn xã hội của Giáo Hội – một “kim chỉ nam” cho sự chăm sóc

Nền văn hoá chăm sóc này của Giáo Hội, được làm cho phong phú bởi suy tư của các Giáo Phụ và lòng bác ái của các chứng nhân sáng giá cho niềm tin, Đức Giáo Hoàng nói tiếp, đã trở thành “trái tim rung nhịp của giáo huấn xã hội của Giáo Hội”. Ngài nói, điều này có thể đóng vai trò như một “kim chỉ nam” cho sự chăm sóc: sự dân thân để cổ võ phẩm giá của mọi con người nhân loại, tình liên đới với người nghèo và người tổn thương, việc theo đuổi thiện ích chung và sự quan tâm dành cho việc bào vệ công trình tạo dựng”.

Khái niệm Kitô Giáo về con người, Đức Giáo Hoàng nói, nuôi dưỡng việc theo đuổi sự phát triển con người cách trọn vẹn. “Con người luôn có ý nói đến mối quan hệ, không phải chủ nghĩa cá nhân; nó khẳng định sự đón nhận, chứ không loại trừ; độc nhất và phẩm giá bất khả xâm phạm, chứ không bóc lột”. “Mỗi con người nhân loại là một cùng đích nơi chính mình, chứ không bao giờ là một phương tiện để được đánh giá chỉ vì sự hữu dụng của người ấy”.

Theo “kim chỉ nam” của các nguyên tắc xã hội của Giáo Hội, thì mọi khía cạnh của đời sống kinh tế, chính trị và xã hội sẽ đạt tới cùng đích trọn vẹn nhất khi nó được đặt vào việc phục vụ thiện ích chung, vốn giúp cho người ta đạt tới sự thành toàn của họ cách trọn vẹn và dễ dàng hơn.

Theo đó, Đức Giáo Hoàng nói, nạn dịch Covid-19 đã làm tỏ lộ hết tất cả chúng ta, mỏng giòn và mất hướng, đang cùng ở trên một con thuyền. Tất cả chúng ta đều được mời gọi để chèo cùng nhau”, vì “không một ai tự mình đạt tới ơn cứu độ”.

Các nguyên tắc xã hội của Giáo Hội cũng mời gọi chúng ta đến với sự liên đới cụ thể với người khác vì tất cả thật sự chịu trách nhiệm về tất cả. Nguyên tắc cũng nhấn mạnh về sự liên hệ qua lại của toàn bộ công trình tạo dựng, như tông thư Laudato Si’ của Ngài chỉ ra.

Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải lắng nghe tiếng kêu khóc của anh chị em chúng ta đang cần giúp đỡ và tiếng kêu khóc của trái đất của chúng ta và chăm sóc họ.

“Một cảm thức hiệp thông sâu với toàn thể thiên nhiên không thể là đoan chính nếu tâm hồn chúng ta thiếu sự dịu dàng, lòng thương cảm và sự quan tâm dành cho anh chị em đồng loại của chúng ta”, Đức Giáo Hoàng nói khi trích tông thư của Ngài.

“Hoà bình, công lý, và sự chăm sóc công trình tạo dựng là ba vấn đề có liên hệ rõ ràng với nhau, vốn không thể tách lìa”.

Học thuyết xã hội của Giáo Hội – một “kim chỉ nam”

Khi đối diện với nền văn hoá quẳng đi của chúng ta, với sự bất bình đẳng của nó ngày càng gia tăng cả trong và giữa các quốc gia, Đức Giáo Hoàng Phanxicô kêu gọi các nhà lãnh đạo chính phủ, và các tổ chức quốc tế, các nhà lãnh đạo kinh doanh, các nhà khoa học, các nhà truyền thông và các nhà giáo dục, hãy đón nhận các nguyên tắc của học thuyết xã hội của Giáo Hội như một “kim chỉ nam”. Nó có thể chỉ ra định hướng chung và đảm bảo “một tương lai nhân bản hơn” trong tiến trình toàn cầu hoá. Ngài cũng mời gọi mọi người hãy cầm kim chỉ nam này trong tay và làm việc để vượt thắng nhiều sự bất bình đẳng xã hội đang tồn tại.

Luật con nhân đạo cần phải được tôn trọng, đặc biệt trong các hoàn cảnh mâu thuẫn và chiến tranh, vốn tạo ra nỗi khổ lớn lao cho các trẻ em, những người nam nữ. Thay vì coi các mâu thuẫn là bình thường, Đức Giáo Hoàng nói, chúng ta cần hoán cải tâm hồn chúng ta và lối nghĩ của chúng ta để làm việc cho nền hoà bình thật sự trong tình liên đới và huynh đệ.

Vũ khí và hoà bình

Theo đó, Đức Giáo Hoàng kêu gọi các nguồn lực dành cho các loại vũ khí, đặc biệt là các loại vũ khí hạt nhân, cần được dùng cho các ưu tiên như sự an toàn cho các cá nhân, cổ võ hoà bình và sự phát triển con người toàn diện, chiến đấu chống lại tình trạng nghèo, và việc cung cấp sự chăm sóc y tế. Ngài nói sẽ thật là một quyết định can đảm để “thiết lập một ‘Quỹ Toàn Cầu’ với số tiền được chi vào các loại vũ khí và các chi tiêu quân sự khác, để vĩnh viễn loại bỏ tình trạng đói và phân phối sự phát triển cho sự phát triển của các nước nghèo nhất!”.

Giáo dục hoà bình

Việc cổ võ một nền văn hoá chăm sóc mời gọi một sự tiến bộ giáo dục, Đức Giáo Hoàng nói. Điều này bắt đầu nơi gia đình là nơi mà chúng ta học cách sống và liên hệ với người khác theo tinh thần tôn trọng nhau. Nhà lãnh đạo trường học và đại học, truyền thông đại chúng, cũng như các nhà lãnh đạo tôn giáo được mời gọi để chuyển giao một hệ thống các giá trị dựa trên sự nhận biết về phẩm giá con người, phẩm giá của cộng đồng ngôn ngữ, sắc tộc và tôn giáo và mỗi dân tộc.

“Vào thời điểm như thế này, khi con thuyền nhân loại, đã bị các con sóng của cuộc khủng hoảng hiện tại xô đẩy, đang vật lộn để tiến tới một chân trời bình yên và bình thản hơn”, Đức Giáo Hoàng nói, “bánh lái” của phẩm giá con người và “kim chỉ nam” của các nguyên tắc xã hội nền tảng có thể giúp chúng ta cùng nhau lèo lái đến một dòng chảy an toàn”.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô kết thúc thông điệp của Ngài, khi mời gọi “Chúng ta đừng bao giờ rơi vào cơn cám dỗ coi thường người khác, đặc biệt là những người đang cần giúp đỡ quá đỗi, và nhìn đi nơi khác”. “Thay vào đó, chúng ta hãy nỗ lực mỗi ngày, bằng những cách cụ thể và thực tế, để hình thành một cộng đồng được hình thành từ các anh chị em là những người chấp nhận quan tâm đến nhau”.

Joseph C. Pham (Vatican News)