Skip to main content
(Youtube)

Cuối Năm Tính Sổ 2016

Tính đến thời điểm này, ngày cuối cùng của năm 2016, mà thế giới vẫn đang ở trong một tình trạng mà theo cách gọi của Đức Giáo Hoàng Phanxicô thường hay dùng để diễn tả về thế giới, “chiến tranh thế giới thứ 3 theo kiểu từng mảnh”. Quả thật, năm 2016 là một năm có quá nhiều biến động về mọi phương diện trên khắp thế giới, về ô nhiễm môi trường, khủng hoảng kinh tế tiếp diễn, thiên tai, tai nạn, khủng bố, chiến tranh, di dân, tị nạn…. Tất cả như muốn nhận chìm thế giới và những ai ở trong đó vào trong một hố sâu của sự chán nản, thất vọng, và thậm chí là tuyệt vọng. Thời điểm cuối năm cũng là một dịp để mỗi người, thay vì loay hoay chạy đó đây kiếm tiền bằng mọi giá, thì nên ngồi dành ít thời gian tĩnh lặng trước thời điểm giao mùa để nhìn lại một năm đã qua, và hoạch định cho một năm sắp tới, 2017.

Về Kinh Tế Tài Chính

Năm 2016 phải kể là một năm có thể nói là đỉnh điểm của Thần Tài. Tiền trở thành một vị chúa, một ông hoàng, một vị thần mà người người và nhà nhà, và mọi quốc gia đều đi tìm và tôn thờ. Nó mạnh mẽ đến mức người ta lùng sục bằng mọi giá để kiếm thật nhiều tiền, tham gia các khoá học làm giàu, nịnh hót, tham nhũng, bán rẻ lương tri…. Tiền đồng nghĩa với sự tài giỏi, hễ ai kiếm được nhiều tiền thì dù có là một cô gái điếm hạng sang cũng được cả xã hội tôn vinh là tài thật sự, xứng đáng trở thành bậc thầy, vị chúa, chứng nhân của một thứ chân lý nào đó để người ta chạy theo, noi theo, học theo, và sống theo. Trong tâm hồn và tư tưởng của con người trong năm nay, chỉ có một chữ TIỀN. Ai có tiền thì người ấy có quyền. Người ta không tìm thấy được dù chỉ một phút an lòng, kể cả kẻ giàu nhất, nếu một ngày họ không có mối liên hệ gì có liên quan đến tiền. Mọi mối quan hệ không mang lại giá trị này thì coi như nhạt dần và thậm chí tắt lịm. Không ai phủ nhận vai trò trung gian của đồng tiền, nhưng mãi mãi nó chỉ là một phương tiện, chứ không phải cùng đích như mọi người đang lầm lạc. Nói theo cách của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, thì tiền chính là “Đống Phân Của Ma Quỷ”. Và đương nhiên, chẳng phải vô tình hay ngẫu nhiên mà Chúa Giêsu đã buộc các môn đệ của Ngài phải chọn lựa “Thiên Chúa hay Tiền Của”.

Về Văn Hoá Xã Hội

Năm 2016, một năm mà công nghệ và truyền thông xã hội lên ngôi đến mức một ngày mà người ta xa cách việc giao tiếp qua mạng xã hội thì có thể trở thành người thiên cổ. Đỉnh điểm là vụ bầu cử tổng thống Hoa Kỳ vào Tháng 11/2016, khi mà truyền thông xã hội đóng góp một vai trò rất lớn trong việc quyết định ai sẽ là tổng thống được bầu chọn của cường quốc này. Sau đó, các chuyên gia xã hội học và tâm lý học phải vào cuộc để tìm hiểu và phân tích căn nguyên, và đến lượt các ông chủ của các trang mạng xã hội khổng lồ như Facebook, Twitter phải vào cuộc và ra tay nghiêm khắc hơn với tình trạng tin giả, tin vịt, tin gây thất thiệt cho mọi người. Theo đó, cứ tin gì mà giựt gân, gây sốc, và gây hoang mang thì được mọi người loan truyền và chia sẻ rất nhanh. Bất cứ ai muốn nổi tiếng và trở thành người có ảnh hưởng thì chỉ cần bịt miệng hay bẻ gãy hết răng lương tâm đi để chia sẻ những tin nhảm, tin vịt, hoặc nói năng kiểu ngôn tình, thoá mạ, chửi bới là lập tức được đông đảo mọi người theo dõi và chia sẻ. Sức cuốn muốn trở thành người có TẦM này nó không chỉ thu hút người ngoài xã hội, mà ngay cả những vị sống đời tu trong các tôn giáo, để rồi thay vì dành thời gian tĩnh tâm, cầu nguyện, tu đức, và làm những việc làm chứng cho sự thật, thì giờ họ làm chứng cho sự dữ, cho những gì là hời hợt chóng qua, cho những sự tự bản chất không mang lại một giá trị cao đẹp nào cho cộng đồng. Một cuộc khủng hoảng về văn hoá ở diện rộng, một cuộc khủng hoảng được Đức Giáo Hoàng Phanxicô đặt tên là “vô cảm”, “thờ ơ”, và “quẳng đi”, “tục hoá”, và “chủ nghĩa tiêu thụ”.

Về Hôn Nhân Gia Đình

Không phải năm 2016 là một năm bắt đầu xảy ra cuộc khủng hoảng về đời sống hôn nhân gia đình, nhưng là một năm đỉnh điểm của mọi sự biểu hiện của nó với hàng loạt các quốc gia trên thế giới thông qua đạo luật chấp nhận hôn nhân đồng tính (nam – nam, nữ - nữ), phá vỡ hôn nhân truyền thống và tự nhiên theo nghĩa một vợ một chồng (nam – nữ). Hiện tượng hôn nhân đồng tính trở thành một thước đo và tiêu chuẩn cho bất cứ một ai muốn nắm giữ chiếc ghế quyền lực của mình hoặc tranh giành chiếc ghế ấy. Giờ đây, kể cả ở những nước văn hoá Á Đông như Việt Nam thì người ta không còn dè chừng về yếu tố lệch lạc này nữa, nó đã được cả một số đông ủng hộ nhân danh cái gọi là sự đồng cảm, lòng thương cảm, và tôn trọng tự do chọn lựa cá nhân. Đành rằng không ai có quyền xét đoán, chỉ trích, hay phê phán chọn lựa cá nhân của ai, nhưng cổ suý cho một nền văn hoá tự bản thân làm phá vỡ trật tự tự nhiên thì lại là một vấn đề hoàn toàn khác. Giờ đây câu chuyện đồng tính được đưa lên điện ảnh, kịch nghệ, và cả công khai khắp nơi như một trào lưu văn hoá thời thượng, một kiểu ý thức hệ. Các gia đình truyền thống thì đối diện với muôn kiểu ly tán, ông cụ 86 đòi ly hôn cụ bà, giới ngôi sao cưới nhau hoành tráng rồi ly hôn như nấm, vợ yêu người đàn ông hoặc phụ nữ khác, chồng yêu phụ nữ khác hoặc người cùng phái, con cái khủng hoảng về niềm tin gia đình…Tất cả đều báo hiệu một cuộc khủng hoảng về hôn nhân gia đình ở diện rộng và sâu. Câu chuyện chưa dừng lại ở hôn nhân đồng tính, mà còn cả một nền văn hoá kiểu ý thức hệ mang tính quái thai khác đó là chủ nghĩa single mom (mẹ đơn thân) và sống một mình cho khoẻ của rất nhiều nam thanh nữ tú thời nay, đặc biệt ở nơi những giới gọi là “trí thức và văn phòng”.

Giá Trị Sống & Phong Cách Sống

Có lẽ chưa bao giờ chúng ta thấy con người ngày nay được tự do bay bổng một cách tối đa như hiện tại, và đây chính là khao khát lớn nhất của con người và là một giá trị vô cùng cao quý. Tuy nhiên, giá trị này đã bị biến thành một căn nguyên cho mọi cuộc khủng hoảng giá trị sống khác cho con người thời đại hôm nay. Người trẻ bây giờ không có khái niệm thang giá trị, sống có giá trị, họ chỉ quan tâm đến cái gì có giá trị và làm tăng giá trị bề ngoài chóng qua của họ mà thôi. Thế nên, đứng đầu danh mục gọi là giá trị sống vẫn cứ là Tiền, Quyền, Danh và Hưởng Thụ. Ở thời điểm 2016, và có thể nói cả về sau, nếu ai đó nói đến hai chữ “lý tưởng sống” thì có lẽ sẽ bị coi là người cổ hủ hoặc bị tâm thần, bởi giờ đây không ai muốn sống có lý tưởng cả, mọi giá trị đều được qui đổi thành tiền, quyền, danh tiếng và hưởng thụ. Những giá trị này mạnh mẽ đến mức nó chi phối hết mọi mối quan hệ trong xã hội mà qua đó, hễ ai cản lối tôi đi vào các giá trị này thì kẻ ấy sẽ bị loại trừ, hễ ai không mang lại cho tôi những giá trị này thì tôi sẽ không coi họ là người có giá trị với tôi. Thần tượng của người trẻ ngày nay là những người nổi tiếng, người giàu, người quyền thế, và người có phong cách dị hợm nhất.

Niềm Tin & Niềm Hy Vọng

Một cuộc sống mà mất niềm tin và niềm hy vọng, thì chỉ còn là một địa ngục, một hoang mạc tối tăm và khô cành sỏi đá. Niềm tin và niềm hy vọng là hai giá trị lớn nhất, phẩm chất quan trọng nhất, động lực mạnh mẽ nhất để làm cho con người bước tiếp trên hành trình sống vốn gai góc và tối tăm này. Thế nhưng, đây lại là hai giá trị mà người ta thấy bị khủng hoảng nặng nề nhất trong năm 2016 này khi mà quá nhiều cảnh chết chóc do khủng bố, chiến tranh, thiên tai, thất nghiệp, đổ vỡ hạnh phúc, bệnh tật… Thế giới xinh đẹp và đáng sống, một cuộc sống đáng sống bỗng trở thành hoang phế và tối tăm không lối thoát. Ngày càng có nhiều người bị tâm thần, trầm cảm, và thậm chí tự vẫn. Chính vì mất niềm tin và niềm hy vọng đúng đắn vào con người và thế giới, mà nhiều người trẻ đã tìm cách đầu quân vào các tổ chức khủng bố, tham gia các băng nhóm xã hội, buôn người, buôn thuốc phiện, và nô lệ tình dục. Người trẻ ngày nay, cái gì cũng muốn là phải được, phải thành ngay, nếu không thì lập tức chán nản theo kiểu “khó quá cho qua”. Họ không còn muốn nhẫn nại đợi chờ, không còn muốn đầu tư thời gian cách nghiêm túc cho niềm đam mê và sứ mạng của mình nữa, vì không thấy đâu là một dấu hiệu loé sáng của niềm tin và hy vọng ở xung quanh, chỉ toàn thấy những hời hợt chóng qua và những thứ hiệu quả tức thì.

Tinh Thần & Sức Khoẻ

Ai cũng biết tinh thần ảnh hưởng trực tiếp lên sức khoẻ và ngược lại. Thế nhưng, năm 2016 và thậm chí cả những năm về sau, có lẽ người ta chết trẻ nhiều hơn, vì tỷ lệ người trẻ chết do ung thư và đột quị ngày càng nhiều. Ung thư nếu hiểu theo nghĩa y học thì có nghĩa là lỗi chức năng về tế bào, và điều làm cho các tế bào lỗi về mặt chức năng, theo các nhà khoa học đa phần lo lối sống quyết định. Ngày nay, người ta khi đã đặt các giá trị chóng qua lên làm mục tiêu và lẽ sống, thì có lẽ điều duy nhất là sự tổn hại về mặt tinh thần: muốn làm giàu bằng mọi giá, nổi tiếng bằng mọi giá, lên ngôi giữ quyền bằng mọi giá, và hưởng thụ bằng mọi sức có thể. Thời gian tĩnh lặng để xét mình, để nghỉ ngơi, đọc một cuốn sách hay, thăm viếng bạn hữu và người thân, xem một cuốn phim hay, nghe một album nhạc hay, hay đơn giản chỉ là ngồi yên đó đừng làm gì cả trở thành một thứ xa xỉ đối với con người thời đại công nghệ và văn hoá tiêu thụ như ngày nay. Người ta ồn ào và đầu độc tinh thần của mình bằng mọi giá như cách mà họ dùng mọi giá để đạt những thứ hư vinh. Thậm chí ngay cả khi ngủ, người ta cũng không thể ngủ ngon vì còn đó biết bao thứ độc hại đang gặm nhấm tâm hồn và lương tri của họ bởi những việc tồi tệ họ đã làm cho bản thân và người khác. Chưa kể đế những tư thù và tham lam, ích kỷ, mưu mô của cá nhân. Tất cả là căn nguyên lớn nhất dẫn đến tình trạng sức khoẻ nơi người trẻ ngày nay đi xuống cách đáng sợ, vì thế họ ốm vặt như cơm bữa và uống thuốc kháng sinh như thuốc phiện. Người trẻ ngày hôm nay mất hết sức đề kháng cơ thể do đã tự phá huỷ sức đề kháng tinh thần bằng một lối sống lành mạnh, suy niệm, chiêm niệm, và nghiên cứu học tập. Do đó, kéo theo một sự khủng hoảng nặng nề về tinh thần, và từ đây dẫn đến khủng hoảng về sức khoẻ bản thân, và cuối cùng là chết.

Còn rất nhiều biểu hiện khủng hoảng khác mà chúng ta đang chứng kiến trong suốt năm 2016 vừa qua, và ở đây chỉ xin nêu lên vài vấn đề hết sức quan trọng để mỗi người trong giờ phút linh thiêng và quan trọng của ngày cuối năm này biết dừng lại, tĩnh lặng, suy gẫm, và đưa ra những quyết định mang tính biến đổi cho năm 2017 mà chỉ còn vài tiếng đồng hồ nữa là sẽ đến. Chúng ta không có lý do gì để phải phiền não, để đau khổ, để hận thù, để chạy theo những ảo vọng và những thứ chóng qua. Chúng ta không có lý do gì để chọn một cô gái điếm hạng sang hay một ông hoàng tự phong làm gương sống cho mình. Chúng ta chẳng có lý do gì để đánh mất chính mình bằng việc sùng một ngôi sao hay một người nổi tiếng nào đó. Chúng ta có rất nhiều lý do để sống cách có ích, có giá trị, có lý tưởng, có ước mơ cao đẹp và canh đảm sống lối sống ấy để xã hội và thế giới ngày một tốt đẹp và đáng sống hơn.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô luôn khích lệ người trẻ: “Hãy can đảm, hãy có ước mơ thật lớn, hãy có niềm hy vọng và đừng để ai cướp đi niềm hy vọng của các bạn”.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô luôn khích lệ các gia đình: “Hãy can đảm sống bậc hôn nhân và gia đình, hãy biết làm hoà với nhau trước khi trời tối, đừng để cơn giận đến ngày hôm sau dù cho chén đĩa có bay ra ngoài đường, và hãy dùng lòng thương xót để giữ hạnh phúc gia đình”.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô khích lệ giới văn nghệ sĩ và người làm công tác nghệ thuật: “Hãy làm chứng cho Thiên Chúa qua cái đẹp của nghệ thuật, và hãy làm cho mọi người khám phá ra Thiên Chúa qua vẻ đẹp của nghệ thuật”.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô mời gọi hàng giáo sĩ: “Hãy mang lấy mùi chiên, hãy đi ra vùng ngoại biên, hãy gần gũi con chiên, hãy có lòng thương xót”.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô mời gọi giới doanh nhân và người giàu có: “Hãy kinh doanh vì con người, đừng vì lợi nhuận; hãy biết bảo vệ môi trường và ngôi nhà chung của chúng ta”.

Kính chúc quý độc giả của MAS một năm mới đầy tràn niềm vui, bình an, và thịnh đạt trong năm 2017 đáng sống và đầy tràn sức sống đang đến với chúng ta.

Joseph C. Pham