Skip to main content
Người trẻ phải được trang bị khả năng tư duy có hệ thống và khoa học để đi đến thành công bền vững (Pixabay)

Khi Tư Duy Mất Nền và Tư Tưởng Mất Gốc

Người trẻ, trong suốt dòng lịch sử, luôn được coi là thế hệ kế thừa và là những người tạo nên lịch sử trong thời của mình nhờ kế thừa những tinh hoa của thế hệ trước kết hợp với tri thức và nền tảng lý luận khoa học mới. Nhưng để thực hiện tốt vai trò lịch sử của mình, người trẻ cần được trang bị nền tảng thật vững chắc cho mọi suy tư và dự định của mình, cho mọi việc mình làm. Nền tảng đó chính là khả năng tư duy cách khoa học và hệ thống, nghĩa là phải có nền tảng triết học vững vàng trong từng lãnh vực mà người trẻ muốn dấn thân. Mỗi lãnh vực đều có những nền tảng triết học rất cụ thể, nhưng thật tiếc, người trẻ nhiều thế hệ của chúng ta đang ở trong tình trạng lơ lửng và mất nền tảng, nên dù ở cương vị nào khi lớn lên, mọi suy tư và chương trình hành động của họ chỉ thuần tuý là tự phát và không bền vững, nếu không muốn nói là giỏi ăn theo và hành động theo kiểu góp nhặt, chứ không có hệ thống và khoa học, và vì vậy không thể phát triển bền vững.

Người trẻ của chúng ta hiện nay, nếu quan sát rất kĩ, thì lại rất giỏi Triết Học Thánh Gióng, nghĩa là rất giỏi trong việc ăn sổi ở thì, muốn mọi sự phải nhanh chóng, phải cấp bách, phải sinh hoa trái ngay mà không biết để làm gì và vì sao. Nếu khảo sát các bạn trẻ và những thế hệ trước bằng những câu hỏi về nền tảng cuộc sống và triết lý sống, chúng ta sẽ nghe thấy những thứ triết lý hết sức hời hợt, nhão nhoẹt, dở toẹt, nếu không muốn nói là rất thấp dưới mức cho phép. Tất cả chỉ xoay quanh những chủ đề: Làm giàu nhanh mà không cần vất vả, nổi tiếng nhanh mà không cần phấn đấu, hưởng thụ nhiều mà không cần lao động, giỏi nhanh mà không cần phải học và nghiên cứu, thoả mãn càng nhiều giác quan càng chứng tỏ mình hơn người, làm thầy dạy thật nhanh mà tư duy chỉ là góp nhặt đó đây, ảnh hưởng nhanh và rộng nhờ vào khả năng đánh lừa dư luận và chiêu dụ dư luận...

Triết Lý thứ hai mà người trẻ rất giỏi là Tư Duy Chí Phèo, tức là rất giỏi trong việc la lối, la ó, quát tháo, hô hào...nhưng lại không hiểu điều mình đang la ó, muốn "làm người lương thiện" nhưng lại không biết lương thiện để làm gì và thế nào là lương thiện. Tư Duy Chí Phèo giúp cho người trẻ của chúng ta rất giỏi ăn vạ và làm càn để đòi quyền lợi thay vì đi tìm đường lối đúng đắn để giải quyết vấn đề nội tâm của mình. Tư tưởng này ăn sâu vào hết mọi tầng lớp trong xã hội của chúng ta, từ người nông dân đến bậc tri thức, từ bậc thường dân đến bậc tu trì...Không có chiều sâu, không có triết lý nền tảng, chỉ giỏi ăn vạ để đòi quyền lợi của mình mà bất chấp mọi sự.

Triết Lý thứ ba mà người trẻ chúng ta rất siêu đẳng là Tư Duy Tấm Cám, một lối tư duy ghen tị, kèn khựa, làm khó nhau, và khi không thể làm gì được thì chuyển sang trạng thái mơ mộng của Cô Tấm và Con Cá Bống với các kiểu phép thần tiên đến giúp. Nhiều khoá học làm giàu, thành công, và quản trị ngày nay đang dùng chiêu thức này, chiêu thức Gọi Bống, hay nói cách khác là Lên Đồng Tập Thể. Tất cả đều được đưa vào vòng xoáy của cái gọi là Luật Hấp Dẫn, Năng Lượng Vũ Trụ, Tinh Thần Thép, Tinh Thần Đại Bàng...để mong đợi một phép mầu với những câu thần chú trong niềm tin rằng kiêu gì Bống cũng nghe lời Tấm.

Chúng ta đừng quên, chúng ta là những con người có lý trí và khả năng lý luận. Chúng ta được mời gọi để sự dụng tối đa khả năng thiên phú này để góp phần kiến tạo thế giới, chứ không phải là những Con Robot được lập trình bởi những thứ triết lý và giáo thuyết lầm lạc để rồi trở thành những con mồi non cho những con cáo già, rồi sau đó chính bản thân chúng ta lại đi hại anh em đồng loại của mình. Hãy trở về và hãy can đảm sống đúng phẩm giá cao quí của mình, dùng tư duy đúng để dẫn đến hành động và kết quả đúng.

Ðức Giêsu bắt đầu nói: "Thế hệ này là một thế hệ gian ác; chúng xin dấu lạ. Nhưng chúng sẽ không được thấy dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ông Giôna" (Lc 11:29).

Joseph C. Pham