Skip to main content
Việc từ thiện phải xuất phát từ tấm chân tình và thiện ý vì người nghèo

Khi Từ Thiện Là Cái Nghề Béo Bở

Từ thiện, xưa nay vốn luôn là một công việc bác ái mang tính tự nguyện rất tốt lành nhằm giúp cho những người đang ở trong tình trạng nguy kịch cần sự trợ giúp, thì giờ đây đang có xu hướng trở thành một cái nghề với lợi nhuận khủng và những lợi ích khủng kèm theo. Ngoài những người có thiện ý làm việc bác ái, công việc của lòng thương xót thể lý, thì xã hội đang xuất hiện những người tận dụng những hoàn cảnh bi đát mang tính cá nhân hay xã hội để thực hiện ý đồ mưu lợi cho riêng mình, ngang qua hoạt động được gọi là "Từ Thiện".

Nhìn vào một vài năm trở lại đây, nhất là những biến cố gần đây mang tầm xã hội và cá nhân, chúng ta không thiếu những cá nhân hay nhóm tư lợi đang tung ra những chiếc lưới mang tên "Từ Thiện" để thực hiện ý đồ "Làm Giàu Không Khó" của mình ngang qua những số phận "Rất Khó Làm Giàu", mà số tiền quyên góp được nhiều khi lên tới hàng chục tỷ đồng, một con số không dễ gì kiếm được một cách nhanh chóng như thế trong một thời gian ngắn. Những người làm nghề này luôn bắt đầu bằng một hành động rất tự nguyện và bác ái, đó là đi tìm kiếm những mảnh đời bất hạnh, hay những hoàn cảnh bi đát, rồi tự thông báo là mình sẽ chi bao nhiêu tiền vào khoản từ thiện này, để kêu gọi và khơi gợi lòng trắc ẩn của cộng đồng xã hội, thậm chí họ còn chơi đẹp hơn, các chi phí cho việc thiện nguyện sẽ do cá nhân tự chi tiền túi chứ không đụng đến các khoản đóng góp của cộng đồng, nhằm làm tăng thêm niềm tin và uy tín của họ.

Họ thực hiện việc phô diễn hình ảnh cho một vài lần đến tận nơi và tận tay người cần giúp đỡ, và đây là cách thể hiện là họ đã thực hiện sứ mệnh cao cả. Trong khi đó, họ vẫn tiếp tục nhận các khoản đóng góp từ cộng đồng. Họ cứ nhận cho đến khi nào cộng đồng không còn ai đóng góp nữa thì mới thôi. Nhưng các khoản thu và chi thật sự thì họ không hề rõ ràng. Nếu bị cộng đồng thắc mắc hỏi chi tiết, thì họ la làng lên như thể là họ rất công chính và bị oan uổng khi đang làm điều thiện mà bị nghi là "Đạo Chích" hoặc "Chủ Tiệm Thịt Lừa Tươi". Ngay thái độ la làng và giải thích vòng vo của những người này đã tố cáo ý đồ bên trong của họ, là chỉ muốn gây quĩ nhanh, làm giàu nhanh, nổi tiếng nhanh, mà không cần phải quá gian lao, hoặc một lần gian lao cho ngàn đời sung sướng.

Người làm nghề từ thiện thường là những người có một chút tầm, cả trong xã hội thật lẫn mạng xã hội ảo. Chính vì thế, mọi lời kêu gọi công khai của họ đều được cộng đồng đón nhận, hoan nghênh, đồng cảm, chia sẻ, chung tay với họ. Nhưng hiện tại, có những người không có một tí tầm nào, vẫn muốn làm bậy, họ đi săn lùng các hoàn cảnh bi đát để trục lợi từ những hoàn cảnh này, để như một mũi tên trúng vài ba cái đích: thứ nhất, họ sẽ được cộng đồng nhìn nhận họ là người có từ tâm; thứ hai, họ sẽ có thu nhập khủng mà không cần lao động; thứ ba, họ sẽ nổi tiếng và tự dưng có tầm...Có thể, họ sẽ làm thật trong một vài lần đầu tiên để gầy dựng uy tín, sau đó họ sẽ thực hiện những dự án cứu trợ lớn lao hơn. Đây là lộ trình mà cả người có tầm lẫn không có tầm thực hiện để đạt được mục đích mưu lợi của họ.

Mỗi người chúng ta, trong tư cách là những tâm hồn đầy lòng thương cảm, hãy luôn tỉnh thức trước những lời mời gọi thiện nguyện công khai kiểu này, để không làm cớ cho họ phạm những sai lầm nhân danh bác ái, và cả chúng ta không rơi vào những hối tiếc không cần thiết. Làm thừ thiện mà kêu gọi công khai thì phải là một tổ chức có uy tín được công nhận, nếu là một nhóm thì nhóm đó sẽ có những công khai về kế hoạch cụ thể cho công việc mình làm. Đừng quên, từ thiện là một hoạt động vừa mang tính cá nhân vừa mang tính xã hội, nhưng phải luôn xuất phát từ một lòng bác ái chân thành và một sự trung tín tuyệt đối trước những phần đóng góp của cộng đồng uỷ thác cho chúng ta, để chúng ta giúp đỡ cho những hoàn cảnh và anh chị em đang cần sự giúp đỡ.

"Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai bất lương trong việc rất nhỏ, thì cũng bất lương trong việc lớn. Vậy nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng tiền của bất chính, thì ai sẽ tín nhiệm mà giao phó của cải chân thật cho anh em? Và nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng của cải người khác, thì ai sẽ ban cho anh em của cải dành riêng cho anh em? (Lc 16:10-12)

Joseph C. Pham