Skip to main content
"Tôi xin nói với từng người trong anh em: đừng đi quá mức khi đánh giá mình, nhưng hãy đánh giá mình cho đúng mức" (Rm 12:3)

Nghĩ Quá Cao Về Bản Thân - Một Dấu Chỉ Của Sự Thất Bại

Theo khuynh hướng tự nhiên của con người, không ai trong chúng ta muốn mình thua thiệt người khác, hay nghĩ rằng mình đang tệ hơn người khác, hoặc bị đánh giá là thua người khác về một phương diện nào đó. Điều đó dễ hiểu thôi, bởi lẽ chúng ta rất dễ rơi vào cái bẫy để luôn luôn nghĩ rằng mình đang hơn ai đó, thậm chí tự thấy mình rất cao so với sự thật về chính mình. Một cách nào đó thì đây là dấu hiệu của một người ở trong tình trạng kiêu ngạo.

Tự đánh giá cao về bản thân mình so với thực tế, đây là một sự ảo tưởng mà nhiều người ngày nay đang mắc phải. Một xã hội toàn những người có lối suy nghĩ thế này sẽ chỉ là một thảm hoạ, sẽ không bao giờ phát triển, và luôn ở trong một tình trạng trên mây và không thể đi về đâu. Một sinh viên vừa mới ra trường luôn thấy mình rất xứng đáng hưởng lương cao, hưởng vị trí cao, và dễ bị tự ái khi có va chạm nhỏ trong công việc, thì đây là dấu hiệu người ấy đang đánh giá quá cao về mình, nghĩ quá ảo về mình. Một người mới làm ra được tí tiền, rủng rỉnh túi tiền đã nghênh ngang và huênh hoang với người khác, coi thường người khác, là đang tự đánh giá quá cao về mình. Một người bước lên bậc ngôi sao, ngồi ghế nóng trong một vài chương trình địa phương, tự cho mình cái quyền phát biểu và phát ngôn bừa bãi thiếu tôn trọng khán thính giả, là đang tự huyễn hoặc thái quá về tầm quan trọng của bản thân. Một người thấy mỗi bài đăng của mình trên mạng xã hội có nhiều người Like, Share, và Comment thì tự thấy mình là người có tầm, là đang tự đánh giá quá cao về bản thân.

Người tự đánh giá quá cao về bản thân thì không bao giờ có đủ thời gian và sự khiêm tốn để nhìn nhận sự thật về mình, nhưng luôn luôn tìm cách để làm cho mình trở nên quan trọng hơn bất cứ ai khác, như thể cả thế giới này đang ở trong tay họ. Đối với nhóm người thế này, sự thất bại luôn là một điều gì đó rất ô nhục, nên nếu họ gặp thất bại dù nhỏ, họ sẽ nhanh chóng rơi vào tuyệt vọng. Và trong tình trạng tuyệt vọng, họ vẫn luôn nghĩ rằng họ không đáng bị thất bại, sự thất bại không phải là sai lỗi của họ mà là của ai đó, và thay vì khiêm tốn làm lại từ đầu và điều chỉnh sai lỗi, họ tiếp tục ở lì trong tình trạng đánh giá quá cao về mình.

Nếu bạn không có khuynh hướng tự đánh giá quá cao về thực lực bản thân, mà lại đang gặp thất bại, thì cũng hãy biết rằng đó là dấu chỉ để bạn biết chạm chân xuống đất, biết nhìn nhận lại chính vị thế của mình, biết về những sai lỗi nào đó mà họ đã tự tạo ra cho mình. Thất bại không phải là một điều gì đó tồi tệ cho bằng là một dấu chỉ cho thấy chúng ta suy nghĩ chưa đúng, hành động chưa chuẩn, hoặc chúng ta đang ở trong tình trạng đánh giá quá cao về mình, sai so với giá trị và khả năng thật mà chúng ta có. Đó là một dấu chỉ mời gọi chúng ta hãy khiêm tốn, vì khiêm tốn nghĩa là không tự đánh giá quá cao hay quá thấp về mình, nhưng là nhìn đúng về những ưu khuyết điểm của bản thân.

"Tôi xin nói với từng người trong anh em: đừng đi quá mức khi đánh giá mình, nhưng hãy đánh giá mình cho đúng mức" (Rm 12:3)

Joseph C. Pham