Skip to main content
Tâm thần đa cấp

Tâm Thần Đa Cấp

Mới đây trên Youtube có một đoạn quay Video Clip các bạn trẻ, đa phần là sinh viên, đã tập trung xuống khu vực phố đi bộ Nguyễn Huệ tại Sài Gòn để mỗi người trong số họ, theo tinh thần đã bị tẩy não bởi các công ty kinh doanh đa cấp, trình bày về ước mơ thành công về tài chính của họ giữa bàn dân thiên hạ như thể để chứng tỏ họ thật sự đang sống có ý nghĩa, có mục đích, có mục tiêu, rất nghiêm túc còn những người khác thì không. Các bạn đã bất chấp sự sợ hãi (theo các chuyên gia huấn luyện rởm tẩy não) để vượt qua chính mình mà nói lên các mục tiêu và ước mơ của mình theo phong cách còn thua cả anh em sơn đông mãi võ thời những năm 80 – 90.

Thực trạng này cho thấy một sự báo động đỏ rất lớn về giá trị nội tại và ý nghĩa cuộc sống mà người trẻ tạm gọi là trí thức Việt Nam đang hướng tới và theo đuổi. Lẽ ra các bạn cần phải ý thức việc học của mình, đào sâu sự hiểu biết, đào sâu nghiên cứu, đào sâu tư duy, và nếu cần thêm tí kinh nghiệm thực tế, thì các bạn có thể đăng ký tham gia vào các tổ chức phi chính phủ, hoặc làm thêm ở các công ty hay nhà hàng khách sạn cách âm thầm, thì nay các bạn lại muốn sớm trở thành những ông bà chủ trẻ, trong tay có vài triệu USD, có vài tỉ chỉ trong một năm hay hai năm phấn đấu với công việc chính là ảo tượng mạnh và lừa đảo nhanh qua các công ty kinh doanh đa cấp thiếu bài bản và thiếu đạo đức.

Khi muốn giàu nhanh qua các khoá học tư duy làm giàu, tư duy tỷ phú, hay các khoá lập kế hoạch cuộc đời của một số chuyên gia tẩy não trong và ngoài nước, rồi lại thêm cánh cửa rộng mở của các công ty chuyên kinh doanh đa cấp, thì có lẽ người trẻ khó mà cưỡng lại được sức hút của đồng tiền mà lãng quên mất một quy luật muôn đời: muốn làm giàu thì phải đầu tư thời gian, công sức, và cả sự học tập nghiên cứu cách nghiêm túc, kèm theo lòng can đảm và nhẫn nại để vượt qua những khó khăn và thử thách trong khi thực hiện. Làm giàu không có nghĩa là cứ ngồi đó nghĩ, tưởng tượng, niệm chú linh tinh, lập kế hoạch và mục tiêu mang tính ảo tưởng cao, rồi làm một vài hành động ngớ ngẩn như người tâm thần thì có thể mau giàu.

Và tình trạng các bạn trẻ đua nhau theo các khoá học như giải mã sự thành công, tư duy tỷ phú, nghệ thuật đầu tư, NPL làm giàu,...của các chuyên gia tẩy não ngớ ngẩn trong và ngoài nước, rồi tham gia vào các công ty chuyên lừa đảo như đa cấp...có thể coi là một tình trạng tâm thần hoang tưởng. Hội chứng tâm thần này dễ gặp ở những người muốn mau chóng vượt lên trên số phận nghèo nàn của mình bằng một con đường trải nhựa phẳng lì, không cần phải cố gắng, không cần phải học tập. Hội chứng này rất khó phát hiện, bởi lẽ, tất cả những người cùng mắc chung một căn bệnh này sẽ gặp nhau trong cùng một bệnh viện đa cấp, hay một tổ chức làm giàu nhanh theo phương pháp lừa đảo nào đó, ở trong ấy, họ lên đồng với nhau như những người điên, họ làm chứng dối (giả tạo và nguỵ trang để người ta tin là họ giàu thật sau một thời gian ngắn), họ giả vờ sống tình cảm với nhau hơn cả anh em ruột thịt trong nhà, quan tâm nhau hơn cả vợ chồng...chỉ cốt một mục đích: cho con mồi mau tâm thần và mau trở thành nô lệ cho họ để kiếm tiền cho họ.

Những tổ chức đa cấp thế này thường rất đông với đủ mọi loại thành phần, từ nhà nông, bà hàng tôm hàng cá, vé số, đến những bạn sinh viên, thậm chí cả giảng viên, thậm chí có luôn cả các giám đốc hay trưởng phòng của các công ty khác tham gia. Tuy khác nhau về trình độ, hoàn cảnh xuất thân và địa vị xã hội, nhưng họ có một điềm chung: tâm thần hoang tưởng làm giàu nhanh mà không cần phấn đấu, tâm thần hoang tưởng nghĩ rằng chỉ một mình họ khôn con người khác thì ngu nên dễ lừa... Tất cả đều bị quay cuồng chỉ bởi một mục tiêu cao ngút: làm giàu.

Vì bị tâm thần, nên họ không hề hay biết mục đích và ý nghĩa của việc họ làm và điều họ đạt được. Họ không biết giàu để làm gì, không biết giàu là gì, không biết mục đích và ý nghĩa của việc có được nhiều tiền là gì. Tắt một lời, họ như những con thiêu thân đã bị lên đồng tập thể, chỉ biết lao vào chỗ nào có chữ tiền mà không còn biết lý do. Gia đình, người thân, bạn hữu, hay bất cứ ai chia sẻ cho họ điều hay lẽ phải để họ tỉnh táo thì họ sẽ cho rằng người ấy bị tâm thần, lười biếng, nhát đảm, thiếu hiểu biết... Thậm chí, họ sẽ quay lại để giảng một bài những thứ đã bị các chuyên gia làm giàu và những chứng nhân giả nhồi sọ trong nhiều khoá học và hội thảo. Và khi một người vốn đã không biết việc mình làm và đích mình phải đến, nhưng vẫn cứ một niềm xác tín mạnh mẽ để dấn thân cách sống chết, thì hoặc là người ấy đã bị lên đồng hoặc đã thật sự bị tâm thần.

Sự giàu có đương nhiên là một điều tốt đẹp, bởi lẽ không có gì đau khổ cho bằng sự nghèo khổ, và thậm chí như Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng đã mong muốn một thế giới không có người nghèo, và mọi người được sống trong ấm no hạnh phúc. Nhưng chạy theo sự giàu có một cách mù quáng, thiếu hiểu biết, và thậm chí là lừa đảo người thân (thường đa cấp hay lợi dụng người thân trước), là một sự chọn lựa lầm lạc. Không có con đường tắt hay ngắn ngủi nào cho sự giàu có mà thiếu sự đầu tư nghiêm túc về mọi phương diện và phấn đấu trước bao nhiêu sóng gió và nghịch cảnh, nên nếu đi ra khỏi con đường này, thì đó tất yếu sẽ là con đường lầm lạc và đích điểm là sự tuyệt vọng và khổ đau.

Joseph C. Pham