Skip to main content
My Life (Sasha-Fantom via Deviantart)

Dự Án Cuộc Đời

Hai từ “dự án” nghe rất thân quen và to lớn mỗi khi ta đọc thấy trên báo đài nói đến, đồng thời đây cũng là từ ngữ thường được sử dụng với tần suất rất cao trong các cuộc gặp gỡ và đối thoại của mọi tầng lớp xã hội. Vậy bạn đã có dự án nào cho cuộc đời bạn chưa?

Khi đề cập đến mọi kiểu dự án, bất kỳ ở trong lãnh vực nào, thì nó phải đi kèm với việc đầu tư và khả năng sinh lời trên dự án đó. Cũng thế, dự án cuộc đời của bạn phải khởi động ngay từ việc đầu tư và những dự phóng tương lai của đời mình. Có điều phải đầu tư cái gì và gặt hái được điều gì để gọi là một dự án thành công, thì câu hỏi này chỉ một mình bạn mới có thể trả lời.

Trong mỗi cuộc trò chuyện về các dự án, người ta thường thích nói đến những dự án rất lớn với những hứa hẹn và lợi ích khủng được sinh ra từ chúng. Cũng vậy, dự án đời bạn phải là một dự án thật lớn, một dự án với tất cả sự táo bạo và năng lượng dồi dào sung mãn của người trẻ như Đức Giáo Hoàng Phanxicô thường hay khích lệ người trẻ phải biết “nghĩ lớn”, phải “can đảm”, và phải xác định rõ “mục đích và sứ mạng” sống của bản thân. Trong dự án lớn ấy, để đi đến sự thành công mỹ mãn và sinh nhiều hoa lợi, thì cần phải hội đủ ba yếu tố: tri thức, tinh thần và lòng thương cảm.

Về mặt tri thức:

Bạn cần có một sự đam mê và ham muốn học hỏi trong từng ngày sống ngang qua những tìm kiếm và nghiên cứu độc lập của bản thân. Người trẻ ngày nay đang bị choáng ngợp bởi quá nhiều thông tin và cả những trào lưu chóng qua, vốn là điều cuốn phăng bản thân bạn ra khỏi quỹ đạo xây dựng dự án cuộc đời mình. Chỉ nguyên việc tiếp nhận và lọc thông tin hằng ngày cũng đủ cho bạn cảm thấy mệt mỏi và bối rối. Đó là chưa nói đến những quyến rũ bên ngoài mà nhiều khi không thể cưỡng lại được. Bạn biết rất rõ rằng, khi muốn thực hiện một việc lớn lao nào đó mà không có sự hiểu biết, không có kiến thức thì khả năng rơi tõm vào vực thẳm của sự thất bại là lớn biết bao nhiêu.

Chính từ đây mà vai trò của tri thức được thể hiện. Và lẽ tất nhiên, để trở thành một người có tri thức, một người có hiểu biết thì không còn cách nào khác và không ai có thể thay thế bạn ngoại trừ chính bản thân bạn phải thực hiện việc đào sâu nghiên cứu và tìm tòi mỗi ngày bằng cả một sự nỗ lực lớn lao. Bạn sẽ gặt hái sự thất bại chừng nào bạn còn bị động ngồi đợi chờ để tham gia những khoá học hay những chương trình hội thảo với những mong nó sẽ thay đổi cuộc đời bạn theo kiểu chiếc đũa thần trong một sớm một chiều biến bạn từ người thiếu hiểu biết trở thành người có hiểu biết và kĩ năng. Điều đó là mãi mãi không thể cho đến khi nào chính bản thân bạn bắt tay vào trong thực tế, vì tự bản chất các khoá học, khoá đào tạo, hay những buổi hội thảo không phải là nguồn thật dẫn đến sự hiểu biết, chúng chỉ là những chiếc cầu nối hay những tác động để bạn lấy cảm hứng hành động sâu hơn.

Về tinh thần:

Tiến sỹ David R. Hawkins, trong một tập sách đã nói, “học viên trong lãnh vực tinh thần đương thời đang bị oanh tạc bởi thông tin và các hoạt động làm tiêu hao thời gian và sự chú ý của họ”. Đây là một kinh nghiệm không chỉ của riêng ông, mà có lẽ chính bản thân bạn, hơn ai hết, kinh qua điều này trong cuộc sống của mình. Như đã chia sẻ ở trên, bạn sẽ khó mà cưỡng lại việc bị cuốn hút vào những làn sóng thông tin và những chiếc vòi của những hoạt động chóng qua bên ngoài đến mức sao lãng việc bổn phận của mình, nhất là về đời sống tinh thần. Bất cứ khi nào bạn thấy mình không thể ngồi tĩnh lặng dù chỉ một phút, không thể làm rỗng suy nghĩ của mình, làm rỗng tâm hồn mình dù chỉ một phút, thì bạn hãy biết rằng bạn đang ở trong vòng xoáy của những ồn ào ngoài kia. Trong khi đó, để thực hiện những dự án lớn lao cho cuộc đời thì điều thiết yếu phải có là một sức mạnh tinh thần rất lớn nhằm giúp bạn vượt qua mọi khó khăn và thử thách lớn lao trong khi thi hành dự án này.

Đời sống tinh thần mạnh mẽ có thể ví như một người thuyền trưởng tài ba dẫn dắt con thuyền của mình đi qua mọi gió cao sóng cả trong chuyến hải hành đời mình. Và để có được sức mạnh tinh thần, không còn con đường nào khác ngoài con đường tập sống trong sự cô tịch, chiêm niệm, suy niệm, và cầu nguyện thường xuyên. Đây là một hoạt động phải chiếm vị trí ưu tiên trong ngày sống của bạn. Bạn cần sắp xếp thời gian để có thể có ít nhất 30 phút tĩnh lặng trong ngày sống của mình. Nếu không có được sự tĩnh lặng quý báu và cần thiết này để bình lặng, để tái định hướng, tái khám phá lại mọi thứ diễn ra trong ngày sống, bạn sẽ dễ dàng bị lạc lối và nhất là bị rơi vào một tình trạng căng thẳng kinh niên. Bởi lẽ, ngay trong chính bản thân bạn đã có một xa lộ tư tưởng tuôn trào đến hơn 65,000 tư tưởng một ngày, nếu mất kiểm soát thì nó sẽ giống như những con người chạy một cách vô tổ chức trên những xa lộ này, gây tắc nghẽn giao thông, gây tai nạn, gây biết bao thương vong khác. Ngoài ra, bạn còn chịu chi phối bởi thông tin, bởi biết bao hoạt động bên ngoài khác nhằm vắt kiệt sinh lực tuổi trẻ của bạn, khiến bạn mỏi mệt và không thể làm gì hơn.

Về lòng thương cảm:

Đức Giáo Hoàng Phanxicô trong Sứ Điệp Mùa Chay 2015 mới đây của Ngài, có đề cập đến một tình trạng mà Ngài gọi là “toàn cầu hoá sự vô cảm” mà trong đó người ta không còn quan tâm đến mọi thứ đang diễn ra quanh mình, không còn quan tâm đến người khác, và thậm chí đến cả chính bản thân mình. Bạn sẽ không thể có lòng thuơng cảm dành cho người khác khi bạn đang vô cảm với chính bản thân mình. Sự vô cảm lớn lao nhất mà bạn dành cho bản thân là sự thờ ơ với việc học tập, nghiên cứu, và thờ ơ trong đời sống tinh thần của bản thân. Chính từ sự vô cảm thờ ơ này với bản thân kéo theo một hệ luỵ khác của sự thờ ơ là với chính xã hội và mọi người xung quanh mình.

Bạn cần biết rằng, bạn đang không sống trên một ốc đảo của riêng mình, bạn đang sống trong một gia đình, một cộng đoàn, và lớn hơn là một xã hội mênh mông, mà ở trong đó bạn là một thành phần không thể thiếu và bất khả phân ly. Bạn đang cần đến mọi người để hoàn thành dự án đời bạn, cũng như mọi người đang cần đến chính bạn để họ có thể hoàn thành dự án đời họ, hay tắt một lời, chúng ta cần nhau và đang làm phiền chính nhau. Nói cách văn thơ ví von như Bùi Giáng là “đầu đường thương xó chợ, và xó chợ cũng thương nhau” Thế nên, chừng nào bạn còn dửng dưng và khép mình lại trong chính bản thân, trước thế giới, trước những nhu cầu cần trợ giúp của người khác, thì chừng đó dự án của bạn sẽ chẳng thể hoàn thành, vẫn còn đó đầy ngổn ngang và dở dang đang cần đến sức mạnh và sự giàu có của lòng thương cảm hoàn thiện.

Kinh Thánh xác định, “cho thì có phúc hơn là nhận” và “hãy có lòng xót thương để được xót thương”. Vì vậy, đây là bài học muôn đời cho những ai muốn xây dựng và thành công trong dự án đời mình. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã khuyên những người trẻ ở Philippines như sau:

Các con biết cách cho đi nhưng lại không bao giờ chịu học cách lãnh nhận. Các con vẫn thiếu một điều. Trở nên một người hành khất. Đây là điều các con vẫn thiếu. Hãy học cách xin. Điều này không dễ hiểu. Học cách xin. Học cách nhận với lòng khiêm nhường. Học cách được truyền giáo bởi người nghèo, bởi những người chúng ta giúp, người đau yếu, người cô nhi, họ có quá nhiều để cho chúng ta. Tôi có học cách xin chưa? Hay tôi thấy mình đủ rồi? Tôi có nghĩ rằng tôi đang không cần điều gì không? Các con có biết là chính các con cũng nghèo không? Các con có biết sự nghèo nàn của mình và nhu cầu cần nhận lãnh của mình không? Các con có để cho bản thân các con được phúc âm hoá bởi những người các con phục vụ không? Đây là điều sẽ giúp các con trưởng thành trong sự dấn thân của các con để trao ban cho người khác. Hãy học cách mở lấy đôi bàn tay của các con ra từ sự sự rất nghèo nàn của các con.

Tri thức, tinh thần và lòng thương cảm là ba thành tố không thể thiếu để tạo nên một thế vững cho những ai muốn thực sự xây dựng dự án lớn lao cho cuộc đời mình. Ngay bây giờ, bạn hãy đặt tay lên trái tim mình và hãy tự trả lời cho chính mình: Dự án của tôi cho cuộc đời tôi là gì? Tôi phải làm gì để dự án ấy sinh nhiều hoa lợi cho thế giới và cho chính bản thân tôi? Tôi đang làm gì với cuộc đời của tôi lúc này....? Tôi có thấy thật sự vui và bình an với lối sống hiện tại, với dự án hiện tại của tôi không?... Hãy can đảm và trung thành trả lời, và khi bạn thực hiện điều này là lúc bạn đang bắt đầu xây dựng dự án đời mình.

Joseph C. Pham