Skip to main content
Một bản thảo (DmitryCh via Shutterstock.)

Bản Chú Giải Latinh Cổ Nhất Của Các Tin Mừng Đã Được Phát Hiện, Chuyển Ngữ

Thất lạc hơn 1,500 năm, chú giải tiếng Latinh được biết đến là xưa nhất về các Sách Tin Mừng đã được tái phát hiện tại Thư Viện Nhà Thờ Chính Toà Cologne và đã được xuất bản bằng tiếng Anh vào tuần này.

Chú giải kinh thánh, được viết tay bởi một giám mục người Ý thế kỷ thứ tư là Fortunatianus, Giáo Phận Aquileia, đầu tiên đã được phát hiện vào năm 2012 bởi Tiến Sĩ Lukas Dorfbauer, một nhà nghiên cứu từ Đại Học Salzburg.

Bản thảo của Đức Giám Mục Fortunatianus nổi tiếng được biết là đã tồn tại, mặc dù nhiều học giả tin rằng hoặc nó đã bị phá huỷ hoặc đã bị thất lạc vĩnh viễn. Thánh Jerome cũng đã nói đến sự tồn tại của bộ chú giải này trong tác phẩm của Ngài, Lives of Famous Men.

Dorfbauer đã phát hiện một tài liệu dày 100 trang trong một bản thảo không đánh dấu có thời gian khoảng 800 năm tại Thư Viện Nhà Thờ Chính Toà Cologne, đã được số hoá vào năm 2002. Trong khi các học giả khác đã biết về tài liệu, thì đa số nội dung kinh thánh của cuốn sách này bị bỏ sót.

Nhưng sự tò mò của ông Dorfbauer vẫn tiếp tục, và ông đã tìm kiếm hơn nữa bản thảo để phát hiện rằng đó không chỉ là một tài liệu vô danh, mà hơn nữa dường như có thời gian trở về xa hơn thế kỷ thứ 9.

Ông bắt đầu ghi chú lại tài liệu và đã kiểm tra chéo một số nội dung của nó với các tác phẩm của Thánh Jerome về Giám Mục Fortunatianus vào thế kỷ thứ tư.

“Tôi có thể so sánh các trích dẫn kinh thánh tại bản thảo Cologne với những dữ liệu hiện có của chúng tôi”, Tiến Sĩ Hugh Houghton, Phó Giám Đốc Học Viện Học Thuật Văn Bản và Ấn Bản Điện Tử (ITSEE) tại Đại Học Burmingham cho biết.

“Những song song với các văn bản xoay quanh tại miền bắc nước Ý vào giữa thế kỷ thứ 4 mang lại một sự sát sao hoàn hảo với bối cảnh của Đức Giám Mục Fortunatianus”, ông nói, theo trang The Conversation.

Công nghệ số sau đó đã được lên danh mục từ bộ phận ITSEE của Đại Học Burmingham. Tiến Sĩ Houghton, một chuyên gia về Tân Ước Latinh, đã bắt đầu đưa ra những đoạn trích từ bản thảo được tái khám phá và so sánh nó với các bản văn thế kỷ thứ tư khác bằng việc dùng hệ thống cơ sở siêu dữ liệu của đại học.

Ông đã sử dụng một phương pháp so sánh văn bản và đã phát hiện rằng sự so sánh “dường như là giữ nguyên hình thức gốc của tác phẩm để đời của Đức Cha Fortunatianus”.

“Một sự khám phá như thế là một ý nghĩa quan trọng đối với sự hiểu biết của chúng tôi về sự phát triển của việc giải thích kinh thánh bằng tiếng Latinh, vốn đã đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền tư tưởng và văn học Phương Tây”, ông Houghton nói.

Bản chú giải bằng tiếng Latinh được tái khám phá từ Đức Cha Fortunatianus hiện tại sẽ thay thế bản Vulgate được biết là bản chú giải Latinh sớm nhất của các Tin Mừng. Bản Vulgate đã được dịch từ tiếng Hipri và tiếng Ả Rập sang tiếng Latinh bởi Thánh Jerome giữa năm 382-405, và được coi là hình thức xưa nhất của bản chú giải viết tay tiếng Latinh các Sách Tin Mừng.

Cuốn chú giải dày 160 trang chủ yếu tập trung vào Tin Mừng Mát-thêu (Matthew) cũng như một sự tham chiếu vắn đến các Tin Mừng Mác-cô (Mark), Luca (Luke) và Gioan (John).

Mặc dù tài liệu mới này hiện đang có trước bản Vulgate, nhưng nó vẫn ít nổi tiếng hơn vì sự khám phá gần đây của nó.

“Nó sẽ vẫn là một cách nào đó trước khi tác phẩm này trở nên nổi tiếng như là những công trình nổi tiếng của các bậc thầy Kitô Giáo sau này như Ambrose, Augustine và Jerome”, ông Houghton nói.

Joseph C. Pham  (Theo CNA)