Skip to main content
Cuốn Sách Benedict Option và tác giả Rod Dreher (RNS)

Benedict Option và Tình Trạng Nan Giải Giữa Căn Tính/Tương Hợp

Cuốn sách The Benedict Option: A Strategy for Christians in a Post-Christian Nation chắc chắn xuất hiện như là một cuốn sách nói nhiều nhất về tôn giáo của năm 2017. Trong vài tuần ra mắt tập sách, hàng chục bài viết, bài nhận xét, những bài xã luận, và thảo luận nhóm đã được dành để nói về cuốn sách. Trong thực tế mọi người bạn và mối liên hệ mà tôi có đã gửi cho tôi một điều gì đó về cuốn sách và kêu gọi tôi nhận định về cuốn sách. Sự hứng thú rất mạnh trong cuốn sách theo cách cho thấy điểm trọng tâm của Dreher, nghĩa là, có một bản năng được cảm nhận rộng khắp rằng một điều gì đó đã đi quá sai với nền văn hoá và rằng Kitô Giáo cổ điển, ít nhất là tại Phương Tây, đang có một chút hỗn loạn.

Bất cứ ai tìm kiếm một chứng cứ cụ thể về cuộc khủng hoảng đều không phải tìm quá xa hay quá dài. Hai mươi lăm phần trăm người Mỹ giờ đây xác định với căn tính ít tôn giáo hơn, và trong số những người tuổi 30 hay trẻ hơn, thì con số gia tăng lên đến 40%. Đa số người người dưới tuổi 50 giờ đây tuyên bố rằng những xác tín về luân lý của họ không xuất phát từ Kinh Thánh, và những luật cấm truyền thống, đặc biệt khi liên quan đến tình dục và hôn nhân, đang được càn quét đi một cách quyết liệt. Thực vậy, nói một cách đúng đắn, động lực đã chuyển đổi một cách quá nhanh chóng đến nỗi giờ đây những người bảo vệ quan điểm cổ điển về tình dục bị trở thành đối tượng cho sự tấn công, thậm chí là bách hại. Đối với Dreher, quyết định đạo luật sobergefell của Toà Án Tối Cao có liên quan đến hôn nhân đồng tính, một điều về căn bản là hônn hân không có hôn thú từ nền tảng Kinh Thánh và luân lý của nó, đã là một đống rơm làm gẫy lưng của chú lạc đà.

Tuy nhiên, thật quan trọng để thấy rằng đây không chỉ là do bởi một sự châm biếm hay cách riêng là một thành kiến chống lại đồng tính về phía Dreher. Sự xác quyết mang tính pháp lý đó đã có một tác động mạnh mẽ như thế vì nó thể hiện, với một sự minh bạch tuyệt đối, niềm xác tín giờ đang lan rộng rằng luân lý thiết yếu là một vấn đề về quyết định cá nhân hay sự tự sáng tạo. Một nhà bình luận cho tờ Commonweal nhận định rằng phản ứng của Dreher đối với quyết định Obergefell, mặc dù là dễ hiểu, nhưng không phù hợp, cho rằng thế kỷ 20 đã chứng kiến những lăng chạ luân lý vượt ra khỏi việc hợp thức hoá hôn nhân đồng tính. Nhưng điều này có nghĩa là bỏ lỡ mất một điểm thiết yếu. Chắc chắn, những trận bom nguyên tử và nạn diệt chủng là những phá vỡ đạo đức nghiêm trọng hơn nhiều so với hôn nhân đồng tính, nhưng khi nói đến vấn đề bom đạn và diệt chủng, thì vẫn còn, trong số những người khôn ngoan, một sự đồng thuận rõ ràng rằng những hành động như thế thực sự là sai trái về luân lý. Điều đã thay đổi là một sự đồng thuận trên khắp xã hội khi nói về tính khách quan của điều tốt và điều xấu giờ đây đã hầu như biến mất. Như G.K. Chesterton đã nói một trăm năm trước, Con người ngày nay đã lạc lối. Nhưng điều này không đáng ngạc nhiên, vì con người luôn luôn lạc lối. Sự khác biệt là giờ đây họ đã mất luôn địa chỉ của mình.

Và vì thế Dreher đề xuất Benedict Option(Chọn Lựa Benedict) giờ đây nổi tiếng, một chọn lựa mang tên một vị thánh thuộc thế kỷ thứ VI, vào thời điểm sụp đổ văn hoá lúc ấy, Ngài đã rút lui để sống đời sống Kitô Hữu một cách mạnh mẽ và có ý. Người Kitô Hữu thời nay, Dreher kêu gọi, cần nhìn nhận rằng cuộc chiến văn hoá phần lớn đã bị mất rồi và nên dừng lại việc dành thời gian, sức lực, và nguồn lực để chiến đấu cuộc chiến ấy. Thay vào đó, họ nên, noi theo Thánh Benedict, tái khám phá, nếm trải, và nuôi dưỡng hình thái độc nhất của Kitô Giáo về đời sống. Việc áp đặt bản thân này được thể hiện bằng nhiều cách thế khác nhau: nuôi dạy con tại nhà, tạo ra những cấu trúc song hành, có thể nói là, những hình thái xã hội của sự khước từ trước nền văn hoá thống trị, việc mở ra các trường học Kitô Giáo cổ điển nơi mà di sản lớn lao về luân lý và tri thức của Phương Tây được duy trì, việc cử hành tuyệt vời và đáng tôn kính của phụng vụ, việc hồi sinh lại thực hành khổ chế, một sự nghiên cứu sâu về Kinh Thánh, cuộc chiến chống phim ảnh khiêu dâm, thách đố sự tàn bạo của ngành truyền thông mới Chỉ qua những việc thực hành này mà người Kitô Hữu mới tái khám phá lại họ là ai; không có những việc này, Dreher sợ rằng, Kitô Giáo sẽ trở thành, ở mức tốt nhất, một tiếng vang thất bại của nền văn hoá thế tục thống lĩnh.

Khi tôi đang đọc cuốn sách, tôi luôn nghĩ về tình thế tiến thoái lưỡng nan nổi tiếng không giải quyết được của căn tính/tương hợp. Chúng ta càng nhấn mạnh về tính độc nhất của Kitô Giáo, thì dường như niềm tin càng ít nói với một nền văn hoá rộng hơn; và chúng ta càng nhấn mạnh về sự kết nối giữa niềm tin và văn hoá, thì dường như Kitô Giáo lại càng ít cách biệt hơn. Vấn đề này hiện diện trong suốt lịch sử giáo hội, khi xã hội, tới lượt nó, trở nên ít hay nhiều sự chấm dứt đối với niềm tin. Trong thời kỳ khi tôi đang tuổi lớn, giai đoạn chỉ sau Công Đồng, Giáo Hội hoàn toàn dấn thân cho sự tương hợp, thực ra quá dấn thân đến mức nó trở nên gần với việc mất hết căn tính của giáo hội hoàn toàn. Một phần linh đạo khôn ngoan của Thánh Gioan Phaolô II là phần mà Ngài đã đánh quá mạnh mẽ một sự quân bình năng động như thế giữa hai thái cực. Còn ai trở thành người bảo vệ mạnh mẽ Đạo Công Giáo tự tin, đa dạng, cách biệt hơn Vị Giáo Hoàng người Ba Lan? Nhưng đồng thời, ai là người dấn thân hơn để chạm đến thế giới không phải Kitô Giáo, chủ nghĩa thế tục, chủ nghĩa vô thần hơn là Ngài?

Trên quan điểm dữ kiện, thì sự nghiệp của Karol Wojtyla đã chiếu giãi khá nhiều ánh sáng trên những tiến bộ và giới hạn của Benedict Option. Khi Wojtyla còn là một thanh niên, thì Đức Quốc Xã và Cộng Sản đã sản sinh ra một bối cảnh văn hoá độc hại, thậm chí ma quỷ, và do đó, Ngài buộc phải tự áp đặt chính bản thân ngài. Với các bạn hữu của Ngài, Ngài hình thành một nhóm kịch nghệ, mà dưới phủ bóng của tối tăm và phía sau những cánh cửa khép kín, nuôi dưỡng những tác phẩm vĩ đại của kịch nghệ và thơ phú Ba Lan, một nền văn học mà trong đó niềm tin Công Giáo là thành phần. Trong những năm tối tăm ấy, căn tính là một giá trị tối thượng. Nhưng rồi, khi Ngài trở thành linh mục, và cuối cùng là giám mục và Giáo Hoàng, thì Ngài đã được chuẩn bị một cách phù hợp để bùng phát sức mạnh mà Ngài đã lưu trữ. Kết quả là một trong những biến đổi kinh ngạc của xã hội trong lịch sử hiện đại. Tốt đẹp hơn hầu hết bất cứ ai trong Giáo Hội cùng thời, Ngài biết cách để làm cho niềm tin cổ xưa phù hợp với nền văn hoá.

Vậy thì bây giờ chúng ta có cần đến Benedict Option không? Có, tôi nói vậy. Nhưng chúng ta cũng phải biết khôn khéo đủ trong việc đọc các dấu chỉ của thời đại, và nhanh lẹ đủ về mặt thiêng liêng để thay đổi, khi cần thiết, đến một thái độ mở ra và dự phần hơn.

Robert Barron – Giám Mục Phụ Tá Tổng Giáo Phận Chicago – Giám Đốc Word On Fire

Joseph C. Pham (Chuyển ngữ từ Word On Fire)